15868 6 2026-03-04T09:31:00 755546 0 Cy 2026-03-04T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=-34260&l=cy 260304-0 C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 759501 1 Cy 260304-0 I Cofnodir y trafodion yn yr iaith y llefarwyd hwy ynddi yn y pwyllgor. Yn ogystal, cynhwysir trawsgrifiad o’r cyfieithu ar y pryd. Lle mae cyfranwyr wedi darparu cywiriadau i’w tystiolaeth, nodir y rheini yn y trawsgrifiad.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755547 2 Cy 260304-0 I Cyfarfu’r pwyllgor yn y Senedd a thrwy gynhadledd fideo. Dechreuodd y cyfarfod am 09:31.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755550 3 Cy 2026-03-04T09:31:01 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1&l=cy 260304-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau a dirprwyon C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Bore da a chroeso i'r cyfarfod hwn o'r Pwyllgor Diwylliant, Cyfathrebu, y Gymraeg, Chwaraeon a Chysylltiadau Rhyngwladol. Oes gan unrhyw Aelod fuddiannau i'w datgan? Dwi ddim yn gweld bod yna.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755557 4 Cy 2026-03-04T09:31:13 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=13&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Felly, fe wnawn ni symud yn syth at eitem 2. Rydyn ni'n edrych ar ARFOR a sesiwn dystiolaeth ar waith Gweinidogion. Fe wnaf i ofyn i'n tystion i gyd i gyflwyno eu hunain ar gyfer y record. Wel, fe wnaf i fynd at Mark yn gyntaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755563 5 En 2026-03-04T09:31:26 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=26&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg Drakeford, Mark Thank you very much, Chair. I'm Mark Drakeford, the Cabinet Secretary for Finance and Welsh Language.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755567 6 Cy 2026-03-04T09:31:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=31&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. A, Rebecca, ar gyfer y record.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755570 7 En 2026-03-04T09:31:33 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=33&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi, Ynni a Chynllunio Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755572 8 Cy 2026-03-04T09:31:37 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=37&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. Fe wnaf i fynd o'r chwith i'r dde, felly fe wnaf i fynd at Duncan yn gyntaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755573 9 En 2026-03-04T09:31:41 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=41&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 1955 Duncan Hamer Hamer, Duncan

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755575 10 En 2026-03-04T09:31:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=44&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755576 11 En 2026-03-04T09:31:45 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=45&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 12131 Ann Watkin Watkin, Ann

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755579 12 Cy 2026-03-04T09:31:54 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=54&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. Ac Elin.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755581 13 Cy 2026-03-04T09:31:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=55&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 11787 Elin Burns Burns, Elin Elin Burns, cyfarwyddwr diwylliant, treftadaeth, chwaraeon a’r Gymraeg.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755583 14 Cy 2026-03-04T09:32:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=60&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Elin. Ac, Iddon, os ydych chi'n gallu cyflwyno eich hunan.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755586 15 Cy 2026-03-04T09:32:04 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=64&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 9630 Iddon Edwards Edwards, Iddon Ydw, siŵr. Iddon Edwards, ac rwy'n gweithio yn is-adran 'Cymraeg 2050' ac yn gyfrifol am faes yr economi, tai a chymunedau.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755591 16 Cy 2026-03-04T09:32:11 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=71&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso mawr i chi i gyd. Felly, fe wnawn ni fynd yn syth at gwestiynau, os yw hynny'n iawn. Gaf i ofyn, i'r Ysgrifenyddion Cabinet sydd gennym ni, a oes gennych chi unrhyw sylwadau cyffredinol yr hoffech chi eu rhoi i ni am raglen Arfor—unrhyw lwyddiannau, heriau rydych chi eisiau sôn amdanyn nhw'n arbennig—a phe buasech chi'n ei ddylunio fe nawr, a oes unrhyw beth y byddech chi'n ei wneud yn wahanol?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755600 17 En 2026-03-04T09:32:40 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=100&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755602 18 En 2026-03-04T09:32:41 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=101&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755604 19 En 2026-03-04T09:32:42 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=102&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755612 20 Cy 2026-03-04T09:34:20 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=200&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Cyn i ni fynd at yr Ysgrifennydd Cabinet arall, fe wnaf i fynd at Heledd.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755619 21 Cy 2026-03-04T09:34:26 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=206&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Yes, I just wanted to ask why the meeing only took place so recently, given that Arfor came to an end—Arfor 2—a year ago. So, it's just to understand why that delay, because, obviously, one of the things you've emphasised previously has been the need to mainstream. So, I'm just quite surprised that you were only having that dialogue a week ago.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755625 22 En 2026-03-04T09:34:43 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=223&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755737 23 En 2026-03-04T09:35:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=240&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755741 24 En 2026-03-04T09:35:35 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=275&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755744 25 En 2026-03-04T09:35:46 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=286&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755745 26 En 2026-03-04T09:36:06 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=306&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 12131 Ann Watkin Watkin, Ann

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755761 27 En 2026-03-04T09:36:29 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=329&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755763 28 En 2026-03-04T09:36:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=331&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 1955 Duncan Hamer Hamer, Duncan

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755769 29 En 2026-03-04T09:36:56 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=356&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755775 30 En 2026-03-04T09:37:03 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=363&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755776 31 En 2026-03-04T09:37:04 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=364&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755778 32 En 2026-03-04T09:37:06 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=366&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755781 33 En 2026-03-04T09:37:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=413&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755783 34 En 2026-03-04T09:38:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=473&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755784 35 Cy 2026-03-04T09:38:54 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=474&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Ysgrifennydd y Cabinet, oes unrhyw beth—

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755785 36 Cy 2026-03-04T09:38:56 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=476&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Jest un peth i'w ddweud.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755792 37 En 2026-03-04T09:39:01 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=481&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755565 38 En 2026-03-04T09:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=540&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755574 39 Cy 2026-03-04T09:40:45 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=585&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Wel, dwi'n siŵr y bydd sawl haen wahanol i hyn y byddwn ni'n mynd i dreiddio iddynt. Mi wnaf i droi at Alun nesaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755577 40 Cy 2026-03-04T09:40:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=593&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Diolch yn fawr. Dwi’n cofio sgyrsiau gyda Rhodri Glyn amboutu'n union yr un peth. Ond dwi’n licio’r cysyniad y tu ôl i Arfor, yn y ffordd rydych chi newydd ei ddisgrifio fe. A dwi yn credu ei fod e’n bwysig o ran psychology, os ydych chi’n licio, y Cymry Cymraeg. A dwi’n gobeithio bod Arfor wedi llwyddo i wneud hynny ei hun. Dwi’n gwybod bod cymdeithas wedi newid yn ystod y 10 mlynedd diwethaf, ta beth. Ond beth oedd amcanion Arfor pan osodwyd y syniad yn 2001, dwi'n meddwl? Beth oedd amcanion Arfor 1?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755584 41 Cy 2026-03-04T09:41:39 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=639&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, Cadeirydd, yr amcanion yn Arfor 1—. Dim ond £2 filiwn oedd tu ôl i'r rhaglen; roedd y rhaglen yn un fach, ac yn un ble roeddem ni eisiau peilota pethau. Fel dwi’n cofio, roeddem ni’n canolbwyntio ar bobl ifanc ar y pryd, yn y cadarnleoedd, i drio ffeindio mwy o gyfleon economaidd i bobl ifanc, ac i drio perswadio pobl ifanc. Dwi’n cofio bod ar y llwyfan yn sir Gâr ar y pryd, gyda nifer fawr o’r bobl ifanc dal yn yr ysgol, ac yn trio’u perswadio nhw, 'Mae’r ffaith eich bod chi’n gallu siarad Cymraeg yn help mawr i chi pan fyddwch chi’n mynd mas i drio ffeindio swyddi, ac yn y blaen.' Ac roedd pobl yn edrych yn ôl ataf i ac yn meddwl, 'Dŷn ni ddim wedi meddwl am yr iaith Gymraeg fel yna o’r blaen.'

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755587 42 Cy 2026-03-04T09:42:36 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=696&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Cytuno.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755588 43 Cy 2026-03-04T09:42:37 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=697&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark So, yn wreiddiol, y syniad oedd i drio canolbwyntio ar bobl ifanc, i’w perswadio nhw, 'Os ydych chi eisiau ffeindio swydd ym maes gofal cymdeithasol, er enghraifft, gyda’r ffaith eich bod chi’n gallu siarad Cymraeg, rydych chi’n mynd i sefyll mas achos mae mwy nag un peth yr ŷch chi’n gallu ei rhoi i gyflogwyr, ac yn y blaen.' So, yn wreiddiol, yn ôl yn Arfor 1, dyna ble oedd y ddadl, dwi’n meddwl.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755615 44 Cy 2026-03-04T09:43:08 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=728&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Ocê. So, beth oedd y gwersi roeddech chi wedi eu dysgu pan oeddech chi’n cynllunio Arfor 2, o'r profiad o redeg Arfor 1? Dwi eisiau i Arfor fod yn llwyddiant; dyna beth dwi’n chwilio amdano. Dwi’n gweld y ffigurau sydd wedi’u cyhoeddi, ac mae hynny, wrth gwrs, yn adrodd yn ôl ar weithgareddau. Beth dwi’n trio gofyn i chi, Ysgrifennydd y Cabinet, yw: beth oeddech chi’n rhagweld pan osodwyd, dwi’n credu, £11 miliwn ar gyfer Arfor 2? So, beth oedd eich amcanion pan osodwyd y gyllideb honno?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755629 45 Cy 2026-03-04T09:43:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=769&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, wrth gwrs, roedd Arfor 2 yn rhan o’r cytundeb rhwng y blaid Lafur a Phlaid Cymru, a dwi’n cofio siarad am dri pheth ar y pryd. Roeddem ni’n siarad am y footprint. Yr Arfor gwreiddiol oedd y pedwar awdurdod lleol yn y gorllewin. Roedd lot o'r ddadl am, 'Beth am Sir Benfro, gogledd Sir Benfro? Beth am Powys? Beth am Conwy a Sir Ddinbych? A allwn ni ymestyn footprint Arfor 2?' Ar ddiwedd y dydd, y casgliad oedd ei fod e’n rhy gymhleth i'w wneud e fel yna, ac fe wnaethon ni fwrw ymlaen gyda’r pedwar awdurdod lleol oedd yn Arfor 1. Dwi’n cofio lot o sgyrsiau am drio ffeindio’r ffordd i ailwampio Arfor, nid i fod yn rhyw fath o stand-alone plan, yn rhywbeth ar wahân i bopeth arall, ond i gael Arfor yn rhan o'r cyfrifoldebau ehangach sydd gan yr awdurdodau lleol, a dyma pam mae'r pwyllgorau mae Ann wedi cyfeirio atynt yn bwysig, achos mae'n trio tynnu pobl eraill i mewn i Arfor a defnyddio’r arian a'r egni sydd yn Arfor i helpu awdurdodau lleol i wneud mwy yn fwy cyffredinol yn y gwaith maen nhw'n ei wneud. A'r trydydd peth dwi'n cofio oedd pwysigrwydd cario ymlaen gyda'r gwaith roedd Arfor 1 yn ei wneud gyda phobl ifanc. Nid jest mewn swyddi, ond mewn tai a phethau eraill sy'n bwysig os ydym ni eisiau cadw pobl ifanc yn y cadarnleoedd, a rhoi cyfle iddyn nhw gario ymlaen i fyw yna neu dynnu pobl yn ôl sydd eisiau dod yn ôl.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755589 46 Cy 2026-03-04T09:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=840&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755639 47 Cy 2026-03-04T09:45:54 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=894&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Ocê, dwi'n gwerthfawrogi hynny. Blwyddyn ar ôl i Arfor 2 ddod i ben, i'r cyllid ddod i ben, beth yw'r gwersi dŷch chi'n meddwl ein bod ni wedi'u dysgu?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755642 48 Cy 2026-03-04T09:46:06 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=906&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Dwi'n mynd yn ôl i Rebecca nawr, achos dwi ddim yn gyfrifol am hwn, dwi jest yn—

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755645 49 Cy 2026-03-04T09:46:12 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=912&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Gaf i ofyn i'r ddau ohonoch chi ar wahân, felly, am y gwersi o ran polisi iaith, a wedyn y gwersi ehangach ar gyfer datblygu economaidd?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755659 50 Cy 2026-03-04T09:46:24 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=924&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, ar ochr yr iaith, dwi'n meddwl mai'r wers bwysicaf yw, os ŷn ni eisiau i'r iaith lwyddo fel iaith bob dydd yn y cadarnleoedd, mae cyfleoedd economaidd yn sylfaenol i hynny. Os ŷn ni eisiau cael cyfleoedd i bobl, yn enwedig pobl ifanc, i aros yn y cadarnleoedd, mae'n bwysig nid jest i greu cyfleoedd i ddefnyddio'r iaith yn gymdeithasol neu yn y teulu, ond yn y gweithlu hefyd. Pwysigrwydd y gweithlu i ddyfodol yr iaith Cymraeg—dyna un o'r gwersi dwi'n tynnu mas ohono fe.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755717 51 Cy 2026-03-04T09:47:03 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=963&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Ocê, gaf i jest fynd â chi tipyn bach yn bellach? Hynny yw, dwi'n cofio roedd gen i boster ar y wal ym Mhantycelyn pan roeddwn i yn y coleg, 'Heb waith, heb iaith', a dwi'n credu ein bod ni wedi bod yn meddwl amboutu'r peth yma am nid jest blynyddoedd, ond degawdau. Felly, dwi'n cytuno â'ch dadansoddiad chi. So, beth ydy'r gwersi polisi? Os oeddech chi eisiau cynnig cyngor i'ch olynydd chi ar ôl yr etholiad, beth fuasai'r blaenoriaethau newid polisi o ran iaith fuasech chi'n eu hawgrymu ar sail profiad Arfor?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755720 52 Cy 2026-03-04T09:47:43 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1003&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Dwy wers i fi: pwysigrwydd gweithio yn lleol ac yn gymunedol. Pan ŷch chi'n rhoi cyfleon a rhywfaint bach o arian, trwy'r prosiect Perthyn, er enghraifft, i bobl leol, beth chi'n ffeindio mas yw bod lot fawr o syniadau economaidd gyda nhw, pethau maen nhw'n gallu eu hawgrymu, pethau maen nhw'n gallu eu gwneud i greu busnesau, ac yn y blaen, sy'n defnyddio'r Gymraeg fel iaith gyntaf, iaith bob dydd. A'r ail wers yw, ar ochr arall y sbectrwm, pwysigrwydd bod cynlluniau fel Arfor yn cydweithio â'r pethau sydd â lot fwy o arian, fel y north Wales growth deal, y mid Wales growth deal, ac yn y blaen. Os ŷn ni'n mynd i dynnu popeth rŷn ni'n gallu tynnu mas o Arfor, mae'n bwysig i Arfor gael dylanwad ar bolisïau eraill gyda lot fwy o arian a lot fwy o bosibiliadau. Ar un ochr, pwysigrwydd pethau lleol a chymunedol, ac, ar yr ochr arall, tynnu Arfor at ei gilydd gyda'r cynlluniau eraill.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755723 53 En 2026-03-04T09:49:04 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1084&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755726 54 En 2026-03-04T09:49:35 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1115&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755595 55 En 2026-03-04T09:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1140&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755616 56 En 2026-03-04T09:50:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1190&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755641 57 En 2026-03-04T09:52:17 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1277&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755649 58 En 2026-03-04T09:52:40 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1300&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 1955 Duncan Hamer Hamer, Duncan

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755673 59 Cy 2026-03-04T09:54:03 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1383&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae Heledd eisiau dod mewn ar rywbeth, dwi'n meddwl.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755676 60 En 2026-03-04T09:54:05 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1385&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755684 61 En 2026-03-04T09:54:28 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1408&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 12131 Ann Watkin Watkin, Ann

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755691 62 En 2026-03-04T09:54:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1431&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755692 63 En 2026-03-04T09:54:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1433&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 12131 Ann Watkin Watkin, Ann

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755696 64 En 2026-03-04T09:54:57 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1437&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755697 65 En 2026-03-04T09:54:58 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1438&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755698 66 Cy 2026-03-04T09:54:59 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1439&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Alun, oedd unrhyw beth arall roeddech chi eisiau—? Na. Hapus? Ocê. Fe wnawn ni symud at Mick.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755662 67 Cy 2026-03-04T09:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1440&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755667 68 En 2026-03-04T09:55:05 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1445&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755674 69 En 2026-03-04T09:55:36 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1476&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755678 70 En 2026-03-04T09:55:40 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1480&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755681 71 En 2026-03-04T09:55:41 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1481&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755700 72 En 2026-03-04T09:57:20 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1580&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755711 73 En 2026-03-04T09:58:30 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1650&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755715 74 En 2026-03-04T09:59:35 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1715&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755582 75 En 2026-03-04T10:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1740&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755709 76 Cy 2026-03-04T10:04:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2031&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755710 77 Cy 2026-03-04T10:04:52 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2032&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755585 78 En 2026-03-04T10:00:19 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1759&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755631 79 En 2026-03-04T10:02:02 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1862&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755643 80 En 2026-03-04T10:02:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1909&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755652 81 En 2026-03-04T10:03:29 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1949&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755653 82 En 2026-03-04T10:03:30 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1950&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755655 83 Cy 2026-03-04T10:03:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1951&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755680 84 En 2026-03-04T10:03:32 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1952&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755686 85 Cy 2026-03-04T10:03:36 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1956&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Roeddwn i jest eisiau gofyn—. O ran y genhadaeth economaidd, does yna ddim cyfeiriad o gwbl at y Gymraeg. Dwi'n sylweddoli mai'ch rhagflaenydd chi, Ysgrifennydd Cabinet, oedd yn gyfrifol am y ddogfen honno. Ydych chi'n edifarhau am hynny? Ydych chi'n credu ei bod hi'n wendid does yna ddim cyfeiriad o gwbl at y Gymraeg yn y genhadaeth honno?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755690 86 En 2026-03-04T10:03:56 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1976&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755694 87 En 2026-03-04T10:04:09 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=1989&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755699 88 En 2026-03-04T10:04:27 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2007&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755703 89 Cy 2026-03-04T10:04:42 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2022&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Oeddech chi eisiau dod i mewn ar hyn hefyd?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755704 90 Cy 2026-03-04T10:04:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2024&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, dwi eisiau mynd nôl at y pwynt roedd Mick yn ei godi. So, ydych chi eisiau mynd at Gareth yn gyntaf?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 756179 91 Cy 2026-03-04T10:04:48 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2028&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê. Ar hyn, ydy hi'n ocê os ydyn ni'n mynd at Gareth?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 756180 92 Cy 2026-03-04T10:04:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2031&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Ydy, wrth gwrs.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755707 93 Cy 2026-03-04T10:04:52 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2032&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth A wedyn fe wnawn ni ddod nôl at hwnna. Ocê. Gareth, roeddech chi eisiau—

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755712 94 En 2026-03-04T10:04:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2033&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755531 95 En 2026-03-04T10:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2040&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755538 96 En 2026-03-04T10:06:32 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2132&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755539 97 En 2026-03-04T10:06:42 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2142&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 1955 Duncan Hamer Hamer, Duncan

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755540 98 Cy 2026-03-04T10:08:21 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2241&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê, diolch. Rydych chi wedi bod yn amyneddgar iawn. Roeddech chi eisiau dod nôl ar rywbeth oedd Alun yn ei ddweud.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755541 99 Cy 2026-03-04T10:08:27 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2247&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Roeddwn i'n jest meddwl am bwynt oedd Mick yn ei godi.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755542 100 En 2026-03-04T10:08:32 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2252&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755543 101 En 2026-03-04T10:09:33 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2313&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755544 102 Cy 2026-03-04T10:09:56 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2336&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Fe wnawn ni i droi at Heledd.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755545 103 Cy 2026-03-04T10:09:58 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2338&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Jest i adeiladu ar hynny, oherwydd mae'n amlwg bod Arfor wedi dod i ben. Mae gyda ni'r cyfnod yma o adlewyrchu. Ffigur cymharol fach o fuddsoddiad oedd yr £11 miliwn hwnnw, os ydych chi'n edrych hyd yn oed ar fargeinion twf a faint o gyllid—. Felly, mewn ffordd, gwnaeth o gyflawni gwyrthiau, os ydych chi'n edrych ar rai o'r pethau yma, ar gyllid bach iawn, mewn gwirionedd, o ran twf economaidd. Dwi'n meddwl mai un o'r pethau mae gennym ni ddiddordeb ynddo, o ran y Llywodraeth nesaf, ydy beth ydy'ch argymhellion chi go iawn o ran beth rydym ni wedi'i ddysgu o Arfor sydd wedi efallai dylanwadu ar sut rydych chi'n edrych ar strategaeth economaidd i Gymru gyfan. Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros y Gymraeg wedi sôn yn aml ynglŷn â'r pwysigrwydd—. Yn amlwg, rydym ni eisiau cadw'r Gymraeg fel iaith fyw yn y cymunedau lle mae hi'n iaith fwyafrifol, yn dal i fod, ond, yn amlwg, rydym ni eisiau i fusnesau ledled Cymru fod yn defnyddio'r Gymraeg. Mae'r ffaith eich bod chi efallai wedi dibynnu ar Arfor i wneud y gwaith twf economaidd hwnnw a pheidio â rhoi cyfeiriad at y Gymraeg yn y genhadaeth economaidd—. Dwi jest eisiau deall sut rydym ni'n mynd i sicrhau bod y Gymraeg yn ganolog i bopeth a'i bod hi hefyd ddim drwy 'mainstream-io', yn golygu dim ffocws ar y cadarnleoedd, ond ein bod ni hefyd yn gallu dysgu rhai o'r gwersi hynny mewn rhannau eraill o Gymru. Felly, dwi jest eisiau deall lle rydych chi'n gweld y Gymraeg o hyn ymlaen mewn strategaeth economaidd sy'n mynd rhagddi. Ydych chi'n meddwl bod Arfor wedi dylanwadu ar hynny?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755522 104 Cy 2026-03-04T10:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2340&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755523 105 En 2026-03-04T10:11:36 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2436&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755524 106 Cy 2026-03-04T10:12:26 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2486&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Os ydym ni'n edrych yn benodol o ran y bargeinion dinesig, mae gwaith ymchwil yn awgrymu mai prin ydy'r ystyriaeth sy'n cael ei roi i'r iaith wrth iddyn nhw ddatblygu eu strategaethau. Felly, dwi jest eisiau deall a ydych chi'n credu y dylai fod yna fwy o ystyriaeth i'r Gymraeg yn hynny. Oes yna bethau, drwy Arfor, y byddech chi'n deisyfu eu gweld yn dod drwyddo'n gryfach? Oherwydd, yn amlwg, mae yna lot fwy o arian yn gysylltiedig â'r bargeinion dinesig na oedd yna efo Arfor hefyd.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755525 107 En 2026-03-04T10:12:58 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2518&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755526 108 Cy 2026-03-04T10:13:59 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2579&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Oherwydd, yn amlwg, mae Comisiynydd y Gymraeg wedi bod yn eithaf cadarn o ran hyn, felly byddwn i yn gobeithio y bydd hynny'n dylanwadu felly. O ran sicrhau wedyn sut rydym ni'n sicrhau dydy bargeinion dinesig ddim yn tanseilio mentrau economaidd sy'n cael eu cyflawni drwy Arfor, mae jest i'w weld i mi fod yna weithiau disconnect bach rhwng y rhain ac Arfor, a'r hyn sydd i'w weld yn dod drwodd yn y gwaith ymchwil ydy efallai fod rhai pethau efo buddsoddiad sylweddol yn gweld yr iaith Gymraeg fel rhywbeth ymylol yn hytrach na'n ganolog. Ysgrifennydd y Cabinet dros y Gymraeg, roeddech chi'n sôn yn gynharach ynglŷn â'r sifft sydd wedi bod. Ydych chi'n credu bod yna yn dal gwaith pellach i fynd i bobl wir ddeall nid ein bod ni'n trio cadw'r cadarnleoedd yn gadarnleoedd, ond bod yna werth economaidd i'r Gymraeg, hefyd?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755527 109 Cy 2026-03-04T10:14:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2635&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Ie, wel, dyna oedd pwrpas gwreiddiol Arfor: i berswadio pobl o'r ffaith bod yr iaith Gymraeg yn rhywbeth sy'n gallu creu cyfleoedd economaidd. Mae'n un o'n cryfderau ni, nid rhywbeth sydd yn ein ffordd rhag datblygu’n economaidd. Dwi'n siŵr bod mwy o waith i'w wneud, ond o beth dwi wedi gweld, mae'r ddadl wedi symud ymlaen. Pan dwi mas yn siarad gyda phrosiectau Perthyn ac yn y blaen, mae'n naturiol nawr i bobl feddwl am y posibiliadau economaidd sy'n dod pan rŷch chi'n gallu rhoi gwasanaethau trwy gyfrwng yr iaith Gymraeg ac yn Saesneg hefyd. Pan rŷch chi yn y cadarnleoedd, mae'r iaith Gymraeg yn rhywbeth naturiol o ran sut rŷch chi'n meddwl am ddatblygu busnesau ac yn y blaen. Pwynt arall yw dwi'n meddwl bod gwahaniaeth rhwng pobl ifanc nawr a phobl ifanc pan oeddwn i'n tyfu lan yng Nghaerfyrddin. Dwi'n siŵr bod fy rhieni a fy nhad-cu yn meddwl mai Cymraeg oedd iaith y teulu, yr iaith pan oeddech chi'n siarad gyda chymdogion ac yn y blaen, ond pan oeddech chi'n mynd mas i'r byd swyddogol, roeddech chi'n troi at y Saesneg. Dyna oedd y ffordd naturiol i'w wneud e. Dwi'n meddwl nawr, i bobl ifanc sydd wedi dod drwy addysg trwy gyfrwng yr iaith Gymraeg, fod agweddau yn wahanol. Mae mwy i'w wneud, ond dwi'n meddwl ein bod ni'n ennill tir nid yn colli tir yn y ddadl yma.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755530 110 Cy 2026-03-04T10:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2640&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755532 111 En 2026-03-04T10:16:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2750&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755533 112 En 2026-03-04T10:17:16 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2776&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755534 113 En 2026-03-04T10:18:04 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2824&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755535 114 En 2026-03-04T10:18:13 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2833&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755536 115 Cy 2026-03-04T10:18:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2870&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Cyn inni symud at Gareth, mae Alun eisiau dod mewn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755537 116 En 2026-03-04T10:18:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2875&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755664 117 En 2026-03-04T10:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2940&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755668 118 En 2026-03-04T10:20:16 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2956&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755735 119 Cy 2026-03-04T10:20:46 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2986&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Ydych chi eisiau dod i mewn?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755747 120 Cy 2026-03-04T10:20:48 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2988&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Jest un peth.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755751 121 En 2026-03-04T10:20:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=2990&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755757 122 Cy 2026-03-04T10:22:12 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3072&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Mae Heledd eisiau dod i mewn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755760 123 En 2026-03-04T10:22:13 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3073&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755772 124 En 2026-03-04T10:23:05 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3125&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755779 125 En 2026-03-04T10:24:21 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3201&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755780 126 En 2026-03-04T10:24:24 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3204&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755733 127 En 2026-03-04T10:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3240&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755734 128 En 2026-03-04T10:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3240&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755736 129 En 2026-03-04T10:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3240&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755750 130 En 2026-03-04T10:25:48 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3288&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755752 131 En 2026-03-04T10:25:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3290&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755758 132 En 2026-03-04T10:27:15 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3375&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755764 133 En 2026-03-04T10:27:27 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3387&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 375 375 Rebecca Evans AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=375 Evans, Rebecca

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755771 134 En 2026-03-04T10:28:18 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3438&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755773 135 Cy 2026-03-04T10:28:22 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3442&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Roeddwn i jest ishio deall sut mae'r gwaith rhwng is-adran y Gymraeg a'r adran economi yn gweithio yn benodol o ran mynd â'r dysgu o Arfor yn ei flaen, a'r hyn dŷch chi'n eu gweld fel y camau nesaf dŷch chi'n gweithio arnyn nhw rŵan, ond y cysylltiad yna rhwng y ddwy adran.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755777 136 En 2026-03-04T10:28:43 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3463&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 1955 Duncan Hamer Hamer, Duncan

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755797 137 En 2026-03-04T10:29:21 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3501&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 11787 Elin Burns Burns, Elin

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755822 138 En 2026-03-04T10:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3540&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755830 139 Cy 2026-03-04T10:30:38 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=3578&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Mae hwnna'n nodyn eithriadol o ddefnyddiol i ni gau arno fe. Yn anffodus, mae amser wedi ein trechu ni. Roedd efallai ychydig o gwestiynau ychwanegol roedden ni eisiau eu gofyn. A fyddai hi'n iawn i ni ysgrifennu atoch chi gyda'r rheini? Bydd transgript hefyd o'r hyn rydych chi wedi ei ddweud yn cael ei anfon atoch chi ichi wirio ei fod e'n gofnod teg. Felly, i un o'n Hysgrifenyddion Cabinet, rydyn ni'n dweud, 'Diolch yn fawr iawn ichi a byddwn ni mewn cysylltiad'; i'r Ysgrifennydd Cabinet arall, rydyn ni'n dweud, 'Fe wnawn ni eich gweld chi mewn 10 munud ar gyfer sesiwn arall.' Ond diolch yn fawr iawn i bob un ohonoch chi am y dystiolaeth y bore yma. Diolch yn fawr iawn. Aelodau, fe wnawn ni gymryd egwyl fer o naw munud.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755843 140 Cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion I Gohiriwyd y cyfarfod rhwng 10:31 ac 10:39.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755829 141 Cy 2026-03-04T10:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4140&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755838 142 Cy 2026-03-04T10:40:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4184&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755808 143 Cy 2026-03-04T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=-34260&l=cy 260304-2 2. Arfor: Sesiwn dystiolaeth gyda Gweinidogion C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755795 144 Cy 2026-03-04T10:39:28 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4108&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Bore da a chroeso nôl. Rydyn ni'n symud nawr at eitem 3, gwaith craffu cyffredinol gyda'r Ysgrifennydd Cabinet dros y Gymraeg. Fe wnaf i ofyn i'r tystion gyflwyno eu hunain eto ar gyfer y record. Fe wnaf i fynd at yr Ysgrifennydd Cabinet yn gyntaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755821 145 En 2026-03-04T10:39:43 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4123&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg Drakeford, Mark Thank you very much, Chair. Mark Drakeford, Cabinet Secretary for Finance and Welsh Language

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755824 146 Cy 2026-03-04T10:39:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4129&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. A Jeremy.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755825 147 En 2026-03-04T10:39:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4131&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 11410 Jeremy Evas Evas, Jeremy Jeremy Evas, 'Cymraeg 2050' division, Welsh Government.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755826 148 Cy 2026-03-04T10:39:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4135&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. Ac Elin.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755827 149 Cy 2026-03-04T10:39:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4135&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 11787 Elin Burns Burns, Elin Elin Burns, cyfarwyddwr diwylliant, treftadaeth, chwaraeon a'r Gymraeg yn Llywodraeth Cymru.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755832 150 Cy 2026-03-04T10:40:02 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4142&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso mawr i’r tri ohonoch chi. Fe wnawn ni fynd yn syth at gwestiynau, os yw hynny’n iawn gyda chi. A gaf i ofyn i gychwyn, Ysgrifennydd y Cabinet—? Rydych chi wedi dweud o’r blaen sawl tro taw eich gweledigaeth chi yw y dylai'r Gymraeg fod yn rhywbeth sy’n perthyn i bawb yng Nghymru, boed eu bod nhw’n siarad y Gymraeg ai peidio, ac mae hwnna'n rhywbeth y bydden ni i gyd, dwi'n meddwl, yn cytuno gyda fe. Sut fyddech chi’n disgrifio fel mae'r Gymraeg nawr yng Nghymru, o’i chymharu efallai gyda dechrau’r Senedd yma, a lle mae'r sialensau rydych chi’n eu gweld? Pa mor agos ydyn ni at gyflawni’r weledigaeth sydd gennych chi am hynny?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755862 151 Cy 2026-03-04T10:40:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4184&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Diolch yn fawr, Cadeirydd. So, roeddwn i’n gwrando ddoe, yn clywed Comisiynydd y Gymraeg ar y radio yn cyflwyno’i hadroddiad pum mlynedd hi, ac, i ddweud y gwir, dwi'n hapus i ail-ddweud beth roedd hi’n ei ddweud am sefyllfa bresennol y Gymraeg yn y cyd-destun rydych chi wedi cyfeirio ato. Fe wnaeth hi ddechrau yn y cyfweliad glywais i drwy bwysleisio bod yr iaith Gymraeg mewn lle positif; mae ewyllys da tuag at y Gymraeg yn rhywbeth pwysig. Ar ôl mwy na hanner canrif o golli tir, rydyn ni wedi arafu hynny, ac rydyn ni mewn lle ble gallwn ni symud ymlaen i adeiladu ar bopeth rydyn ni wedi ei wneud yn barod ar y daith tuag at filiwn o siaradwyr. Ble mae’r heriau yn dod? Wel, dwi'n cytuno gyda’r comisiynydd unwaith eto fan hyn. I fi, y peth pwysicaf y gallwn ni ei wneud nawr yw canolbwyntio ar ddefnydd o’r iaith Gymraeg—defnydd yn y cadarnleoedd, fel rydyn ni wedi bod yn siarad amdano bore yma; defnydd y tu fas i’r ysgol gan bobl ifanc sy’n dysgu trwy gyfrwng yr iaith Gymraeg ond ble mai, gartref, dim ond Saesneg mae’r teulu yn siarad; a defnydd yn y gweithle hefyd. Dros y cyfnod diwethaf, dwi wedi dod yn fwy a mwy i feddwl am bwysigrwydd creu mwy o gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r iaith Gymraeg yn y gweithle. Rydyn ni’n gwario lot fawr o amser, onid ydyn ni, yn y gweithle, ac mae normaleiddio’r defnydd o’r Gymraeg yn y gweithle, dwi'n meddwl, yn rhywbeth ble rydyn ni'n gallu rhoi mwy o egni yn y dyfodol, ac i ddefnyddio’r cyfleon newydd sydd gennym ni ym myd datblygiadau technolegol, lle mae Jeremy wedi gwneud lot o waith, sy’n creu mwy o gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle. So, o ran y sefyllfa yn gyffredinol, dwi'n meddwl ein bod ni’n gallu bod yn optimistig, ac mae’n bwysig i fod yn optimistig am yr iaith Gymraeg hefyd, ond gan ganolbwyntio nawr ar gyfleoedd i ddefnyddio’r iaith.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755864 152 Cy 2026-03-04T10:43:30 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4350&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ie. Diolch am hynny. Sori, oeddech chi eisiau dod i mewn? Na—jyst yn gwenu. Iawn. Gyda’r gwaith, gyda’r data sydd gennym ni, rydyn ni wedi clywed sawl tro am y gwahaniaeth, efallai, sydd rhwng y ffigurau swyddogol yn y sensws ac, efallai, faint o hyder sydd gan bobl, neu ddiffyg hyder sydd gan rai pobl i adnabod eu hunain ac i ddisgrifio'u hunain fel siaradwyr Cymraeg. Rydych chi wedi bod yn gwneud gwaith gyda’r ONS ers amser, yn edrych ar—wel, mae yna raglen o waith—ystadegau a rhai o’r cymhlethdodau yn ymwneud â hyn. Ydych chi'n gallu rhoi diweddariad i ni, plîs, ar y gwaith hwnnw?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755871 153 Cy 2026-03-04T10:44:23 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4403&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Diolch yn fawr, Cadeirydd. Mae’r gwaith yna’n parhau, yn mynd yn ei flaen. Rydyn ni wedi cyhoeddi adroddiad ar y gwaith cyntaf roedden ni wedi’i wneud gyda’r ONS. Mae dau adroddiad ar fin cael eu cwblhau. Dwi ddim yn meddwl nawr y bydd yr ONS yn gallu eu cyhoeddi nhw rheini cyn diwedd y tymor, ond yn syth ar ôl yr etholiad, dwi'n meddwl. So, mae dau adroddiad maen nhw’n gweithio arnyn nhw, gydag un ar bethau methodolegol. Beth rydyn ni’n dysgu yw bod yr ymateb rŷch chi'n ei gael, os ydych chi'n siarad Cymraeg, yn dibynnu lot ar sut mae'r cwestiwn yn cael ei roi i bobl—nid jest yr iaith rŷn ni'n ei defnyddio pan fyddwn ni'n gofyn y cwestiwn, ond y ffordd rydyn ni'n ei wneud: wyneb yn wyneb, dros y teleffon, ar y wefan. Mae'r ymatebion rŷch chi'n eu cael yn ôl yn dibynnu lot ar sut mae'r cwestiynau yn cael eu codi. So, bydd adroddiad yn dod mas ar hwnna. Bydd yr ail adroddiad ar sut rydyn ni'n gallu mesur y defnydd o'r Gymraeg tu fas i Gymru. So, rŷn ni'n gwybod bod lot fawr o bobl tu fas i Gymru sy'n siarad Cymraeg, ond does dim lot o waith wedi bod i drio ffeindio ffordd i fesur hwnna. So, bydd y ddau adroddiad yn dod mas nawr, dwi'n meddwl, ar ôl y tymor hwn. Wrth gwrs, rŷn ni'n bwrw ymlaen i wneud gwaith arall gyda'r ONS. Dwi'n meddwl, tra ydym ni wedi bod yn eistedd yn fan hyn y bore yma, fod datganiad ysgrifenedig wedi mynd mas, achos mae'r ONS wedi cyhoeddi heddiw ble maen nhw'n mynd i wneud gwaith ymchwil ar gyfer y cyfrifiad sy'n dod yn 2031. Maen nhw'n mynd i ddefnyddio ardaloedd yng Nghymru i brofi'r cwestiynau maen nhw'n mynd i'w defnyddio yn y cyfrifiad, ac rŷn ni wedi bod yn gweithio gyda nhw ar hynny. A dwi wedi bod yn gwneud gwaith mewnol i baratoi ar gyfer y tymor nesaf achos, yn y tymor nesaf, yn eithaf cynnar yn y tymor nesaf, bydd rhaid i ni fwrw ymlaen gyda'r Welsh language use survey. Rŷn ni'n cael un bron bob tymor. A dwi wedi bod yn siarad gyda'r bobl sy'n paratoi ar gyfer hwnna am gwestiynau methodolegol: sut ydym ni'n mynd ati a pha fath o ddewisiadau rydym ni'n mynd i roi i bobl o ran sut i ymateb i'r gwaith yna?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755677 154 Cy 2026-03-04T10:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4440&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755718 155 Cy 2026-03-04T10:47:29 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4589&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Mae Heledd eisiau dod i mewn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755719 156 Cy 2026-03-04T10:47:30 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4590&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Roeddwn i eisiau gofyn pa mor bwysig ydych chi'n credu yw'r ffaith ein bod ni'n datblygu methodoleg eithaf robust o ran gwir ddeall beth ydy sefyllfa'r iaith? Oherwydd, yn amlwg, rydych chi wedi gorfod ateb nifer fawr o gwestiynau ynglŷn â ffigurau gwahanol dros y blynyddoedd diwethaf yma. Yn amlwg, beth mae pobl eisiau ei wybod ydy a yw 'Cymraeg 2050' yn gweithio, oherwydd, yn amlwg, rydyn ni'n clywed am rai ardaloedd lle mae yna golli tir. Mae yna enghreifftiau rydyn ni'n eu clywed lle mae defnydd o'r Gymraeg fel iaith naturiol yn mynd yn fwy heriol. Ond pa mor bwysig ydych chi'n credu—? Pa mor hyderus ydych chi fod y gwaith sydd wedi bod yn mynd ymlaen am dair blynedd erbyn hyn yn mynd i gyrraedd pwynt lle mae gennym ni'r data mwy robust yna?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755731 157 Cy 2026-03-04T10:49:01 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4681&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, dwi'n siŵr y gallem ni ddod at bwynt lle mae'r data yn fwy robust, ond bydd y data yn dal i fod yn rhywbeth y gall pobl ddadlau'r pwynt amdano, achos does dim jest un ymateb i'r cwestiwn 'ydych chi'n siarad Cymraeg?' So, rŷn ni'n gwybod, trwy'r gwaith rŷn ni wedi'i wneud yn barod, pan fydd pobl yn llenwi pethau'n ffurfiol, fel y sensws, lle mae lot o rybudd ar y dudalen gyntaf yn dweud, 'You must answer this accurately', mae pobl yn meddwl,

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755739 158 En 2026-03-04T10:48:55 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4675&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755689 159 En 2026-03-04T10:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4740&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755693 160 Cy 2026-03-04T10:50:24 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4764&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755695 161 Cy 2026-03-04T10:50:25 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4765&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Os caf i jest ddilyn fyny ar hynna, yn amlwg, dŷch chi'n dal angen gwybod os ydy polisi Llywodraeth yn cael effaith, ac mae yna nifer o fesurau, onid oes? Yn amlwg, mi fyddwn ni’n dod, dwi'n siŵr, at Ddeddf y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 yn hwyrach, ond mae CEFR ac yn y blaen hefyd. Ydych chi’n gweld bod yna fesurau eraill fydd hefyd angen eu tracio, wrth i bethau symud yn eu blaen, a fydd yn ddefnyddiol o ran hynny?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755706 162 Cy 2026-03-04T10:50:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4791&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Ie, dwi’n siŵr bod hynny’n wir. Mae lot o ffyrdd gwahanol i fesur pethau. Rŷn ni wedi gwneud lot o waith gyda Prosiect Bro ar hyn o bryd, sy’n rhoi ffyrdd eraill i ni i ofyn y cwestiynau, ac i ddeall yr ymatebion sy’n dod i mewn. Y peth sydd bwysicaf i fi bob tro, a dwi’n cwyno am hyn ambell waith gyda’r swyddogion sy’n rhoi gwybodaeth i fi—.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755713 163 En 2026-03-04T10:51:29 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4829&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755716 164 Cy 2026-03-04T10:51:47 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4847&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Ac mae’r cyfrifiad dim ond unwaith bod degawd. So, dyw e ddim yn ddefnyddiol dros ben i ffeindio a yw polisïau’r Llywodraeth yn cael effaith. So, bydd rhaid inni ffeindio ffyrdd eraill i helpu ni i wybod os ŷn ni’n mynd yn y cyfeiriad iawn, neu os ŷn ni’n colli tir. So, mae’r sensws yn bwysig, ac mae’n rhaid inni ei ddefnyddio fe, ond gallwn ni ddim jest dibynnu ar hwnna, i ymateb i’r cwestiynau mae Heledd Fychan wedi codi.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755738 165 Cy 2026-03-04T10:52:24 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4884&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 11410 Jeremy Evas Evas, Jeremy Dŷn ni wedi gwneud gwaith gyda siaradwyr Cymraeg, a di-Gymraeg—sydd efallai ddim yn ddi-Gymraeg ar ôl y gwaith y gwnaethon ni flynyddoedd yn ôl—a oedd yn dod i’r casgliad bod lot o bobl yn meddwl bod y Gymraeg yn ddu neu’n wyn, a dim byd yn y canol. Ac mae hwnna yn siarad i beth mae’r Gweinidog newydd ei ddweud. Gyda Prosiect Bro, beth sy’n arbennig o ddiddorol yw ei fod e’n adeiladu ar y binary sydd gyda ni o’r cyfrifiad; mae lot fawr o ddata ansoddol yn dod ohono fe, a straeon pobl. Felly, byddwn i yn arfaethu yn y dyfodol ein bod ni’n clywed lot mwy o ddadansoddi data ansoddol er mwyn deall pa mor messy yw defnydd iaith, neu mae'r canfyddiad o ddefnydd iaith yn gallu bod. Felly, mae allbynnau cyntaf Prosiect Bro, yn ffurfiol, i fod i ddod mas rhywbryd eleni neu flwyddyn nesaf, dwi’n meddwl.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755770 166 Cy 2026-03-04T10:53:12 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4932&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae hwnna'n ddefnyddiol, diolch. Mae Mick eisiau dod mewn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755774 167 En 2026-03-04T10:53:15 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=4935&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755803 168 En 2026-03-04T10:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5040&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755850 169 En 2026-03-04T10:59:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5280&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755817 170 En 2026-03-04T10:55:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5071&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755828 171 En 2026-03-04T10:56:02 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5102&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755831 172 En 2026-03-04T10:56:03 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5103&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755834 173 En 2026-03-04T10:58:19 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5239&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755844 174 Cy 2026-03-04T10:58:20 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5240&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Gaf i jest gofyn i chi adlewyrchu ar y ffaith fod gennym ni gonsensws yn y Senedd hon ar y funud? Dŷn ni'n gwybod bod pob plaid sy'n sefyll yn yr etholiad mis Mai ddim yn gefnogol i'r Gymraeg. Mae Reform wedi dweud, er enghraifft, efo Cymraeg 2050—cael gwared arno fo. Pa mor beryglus ydych chi'n meddwl byddai hynny, a pheidio â chael hyn yn ganolog o ran strategaeth Llywodraeth, o ran parhad y Gymraeg?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755848 175 Cy 2026-03-04T10:58:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5269&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, un o'r pethau dwi mor falch ohono yn ystod y tymor hwn yw bod y Ddeddf, yng Nghyfnod 4, wedi cael ei phasio yn y Senedd yn unfrydol. Roedd pob plaid, pob Aelod o bob plaid, tu ôl i'r Gymraeg. Dwi'n siŵr bod rhai pobl ym mhlaid y Ceidwadwyr yn meddwl bod y Ddeddf wedi mynd yn rhy bell ac yn rhy gyflym, ac roedd Aelodau Plaid Cymru, dwi'n siŵr, yn meddwl nad oedd y Ddeddf yn mynd yn ddigon pell ac yn mynd yn rhy araf. Ond roedd consensws tu ôl i'r iaith. Roedd pob plaid eisiau dangos eu bod nhw'n gefnogol. Mae hynny'n rili bwysig, dwi'n meddwl. Dwi yn becso am y Senedd nesaf, ble fydd pobl o gefndir gwleidyddol gwahanol sydd ddim yn gefnogol i'r iaith Gymraeg, sydd ddim yn gefnogol i'r Senedd, sydd ddim yn gefnogol o bopeth rŷn ni wedi treial ei greu ers datganoli. So, rŷn ni wedi bod yn lwcus, dwi'n meddwl. Mae'r ffaith ein bod ni wedi bod yn cydweithio ar bwnc mor sylfaenol i ni yng Nghymru wedi bod yn un o gryfderau'r iaith, a dwi ddim eisiau gweld hwnna'n diflannu o gwbl yn ystod y Senedd nesaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755554 176 Cy 2026-03-04T11:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5340&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755555 177 Cy 2026-03-04T11:00:13 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5353&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Dwi'n meddwl byddem ni i gyd yn ategu eich geiriau yn fanna. Diolch am hwnna. Gwnawn ni droi at Gareth.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755556 178 En 2026-03-04T11:00:19 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5359&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755571 179 En 2026-03-04T11:01:11 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5411&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755578 180 En 2026-03-04T11:03:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5573&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755788 181 En 2026-03-04T11:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5640&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755787 182 En 2026-03-04T11:05:01 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5641&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755794 183 En 2026-03-04T11:05:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5690&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755796 184 En 2026-03-04T11:06:17 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5717&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755800 185 En 2026-03-04T11:07:42 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5802&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755804 186 En 2026-03-04T11:08:27 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5847&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755806 187 En 2026-03-04T11:08:30 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5850&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755807 188 Cy 2026-03-04T11:08:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5851&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Na, mae'n iawn, Gareth.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755809 189 En 2026-03-04T11:08:32 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5852&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755811 190 Cy 2026-03-04T11:08:56 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5876&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê. Diolch. Diolch am hynna, Gareth. Fe wnawn ni symud at Alun.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755815 191 Cy 2026-03-04T11:09:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5880&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Diolch yn fawr. Allwn ni symud at y Comisiwn Cymunedau Cymraeg? Ble rydyn ni arni gyda hynny ar hyn o bryd?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755816 192 Cy 2026-03-04T11:09:08 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5888&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, fe ges i'r cyfle i roi datganiad ar lawr y Senedd yr wythnos diwethaf, neu yn y pythefnos diwethaf, i esbonio ble rydym ni arni. Dŷn ni wedi derbyn nifer eithaf mawr o'r argymhellion. Dŷn ni wedi cwblhau chwech ohonyn nhw. Dŷn ni'n meddwl ein bod ni'n mynd i gwblhau mwy cyn diwedd y tymor hwn. Ac, wrth gwrs, dyw nifer eithaf mawr o'r argymhellion yn yr adroddiad cyntaf ddim yn cwympo i ni yn y Senedd hon, maen nhw'n cwympo i'r byd ar ôl gweithredu'r argymhelliad cyntaf y comisiwn, sef i ddynodi rhai ardaloedd fel ardaloedd ble mae'r Gymraeg yn cael ei defnyddio bob dydd. O'r argymhellion rŷn ni wedi eu derbyn, cyn diwedd y tymor hwn, rŷn ni wedi gweithredu 44 y cant ohonyn nhw, so mae jest mwy na hanner i ddod yn y Senedd nesaf. Fe ges i'r cyfle o flaen y Senedd i roi mas y llwybr tuag at ddynodi rhai ardaloedd, ac mae yn gymhleth ac mae yn sensitif hefyd. Dywedais i yn Eisteddfod yr Urdd yng Nghastell-nedd Port Talbot roeddwn i'n eisiau derbyn yr argymhelliad mewn egwyddor, ond nawr i gael mwy o sgwrs gyda'r awdurdodau lleol, asiantaethau eraill, pobl leol yn y cymunedau. A beth mae'r sgwrs yna wedi dangos i fi yw y pwysigrwydd o fynd ati mewn camau a dod at y pwynt ble mae'r Llywodraeth nesaf yn gallu gwneud y penderfyniad a ydyn nhw eisiau rhoi rhywbeth statudol o dan y system yna. So, dyna ble rydym ni.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755722 193 Cy 2026-03-04T11:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=5940&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755782 194 Cy 2026-03-04T11:11:18 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6018&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Diolch am hynny. Dwi'n cofio'r sgwrs gawsom ni yn y Siambr amboutu 'a three-pronged attack'—dyna ddywedoch chi ar y pryd, dwi'n meddwl—a three-phase pathway. A dwi'n cytuno gyda chi amboutu sensitifrwydd, a dwi'n cytuno gyda chi, ambell waith, mae'n rhaid ichi gymryd amser i gael y peth yn iawn yn lle rhuthro at bethau. Ond roeddech chi'n sôn am y ddau gam cyntaf, dwi'n meddwl fy mod i'n cofio, fel 'embed-io' pethau, a gosod y meddylfryd, os ŷch chi'n licio, yn y strategaethau a'r fframweithiau polisi, a wedi hynny symud ymlaen i feddwl, fel rydych chi wedi disgrifio nawr, a oes angen fframwaith statudol. Sut dŷch chi'n meddwl bod y ddau gam cyntaf o sicrhau bod yr approach yma yn rhan o bolisi a strategaeth y Llywodraeth yn gallu gweithio heb fframwaith statudol?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755790 195 Cy 2026-03-04T11:12:25 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6085&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, dwi'n meddwl bod lot o bethau rŷn ni'n gallu eu gwneud heb symud at y trydydd cam yn y broses roeddwn i'n ei amlinellu. Bydd y cam cyntaf yn rhoi cydnabyddiaeth o ardaloedd o arwyddocâd ieithyddol dwysedd uwch o fewn strategaeth ddiwygiedig 'Cymraeg 2050'. So, bydd yn rhaid i'r Llywodraeth nesaf ailwampio'r strategaeth—mae'n bron degawd nawr ers y strategaeth presennol—a rhoi'r cysyniad o ardaloedd o arwyddocâd ieithyddol dwysedd uwch yn y strategaeth. Rŷch chi'n gallu gwneud hwnna heb gael pethau yn statudol, ac mae hwnna yn gyrru'r ffordd ŷn ni'n mynd ati yn y Llywodraeth. Ar yr un pryd, does dim rhaid aros tan hynny; rŷn ni'n gallu gweithio i roi'r syniad yna i mewn i strategaethau eraill rŷn ni'n eu defnyddio fel Llywodraeth. Rŷn ni wedi bod yn siarad bore yma am y strategaeth economaidd, a ble mae'r iaith Gymraeg yn honno. Wel, os ydyn ni'n derbyn yr egwyddor o greu ardaloedd fel hyn, bydd yn rhaid i strategaethau eraill y Llywodraeth gydnabod hynny a rhoi hwnna ar waith yn y strategaethau felly. Pan ŷn ni'n gwneud hynny, gallwn ni fwrw ymlaen i gael mwy o sgyrsiau gyda phobl ar y cwestiynau sydd yn dal i fod yn ddadleuol i bobl. Mae adroddiad y comisiwn yn glir: maen nhw'n dweud mai cyfrifoldeb y Llywodraeth yw e i ddynodi ardaloedd. Ond pan ŷch chi'n siarad gyda phobl, mae mwy nag un barn ar hynny. Dwi wedi siarad gyda nifer o bobl sy'n meddwl, 'Wel, mae awdurdodau lleol yn y lle gorau i wneud hynny.' Maen nhw'n agosach at y cymunedau, nhw sy'n gwybod ble mae'r ardaloedd ar lawr gwlad sy'n siarad Cymraeg bob dydd, nid ni yn eistedd wrth ddesg yma yn Cathays Park. Mae rhai pobl eraill yn meddwl ei bod hi'n well rhoi'r dewis i'r cymunedau: ydych chi eisiau cael eich dynodi fel ardaloedd sy'n rhan o'r pecyn? Yr ail gwestiwn mae pobl yn ei godi yw nid pwy sy'n mynd i'w wneud e ond pa wybodaeth sy'n mynd i fod yn rhan o'r dewisiadau. Mae'r comisiwn yn glir: maen nhw'n dweud, 'Dim ond y sensws'. Un pwynt. Os oes 40 y cant o bobl yn siarad Cymraeg mewn ardal, ŷch chi i mewn; os oes llai, ŷch chi mas—jest ar y sensws. Mae lot o bobl eraill yn ddadlau, 'Na, mae lot o wybodaeth arall sy'n bwysig pan ŷch chi'n gwneud y dynodiad.' So, mae dadl; dŷn ni ddim wedi cwblhau hynny chwaith. A'r trydydd peth dwi wedi clywed pobl yn ei ddweud yw: pa leisiau sy'n mynd i fod yn cael dylanwad ar y penderfyniad? Ble mae'r hawl i bobl gael eu lleisiau nhw wedi eu clywed pan fydd y penderfyniadau'n cael eu gwneud? So, pan ŷn ni'n gweithio ar gam 1 a cham 2, gallwn ni barhau i gael y sgyrsiau yna, ac, ar y diwedd, os yw'r Llywodraeth nesaf eisiau mynd i'r cyfeiriad statudol, wel, bydd yn rhaid iddyn nhw gael atebion i gwestiynau felly.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755748 196 Cy 2026-03-04T11:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6240&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755810 197 Cy 2026-03-04T11:16:28 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6328&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Ocê. Mi gawson ni drafodaeth ddifyr yn gynt y bore yma amboutu sefyllfa economaidd cymunedau Cymraeg. Ond hefyd mae adroddiad y comisiwn yn trafod polisi cynllunio a'r gyfraith pan fo'n dod i ddiogelu dyfodol cymunedau Cymraeg. Liciwn i ofyn i chi a ydych chi'n meddwl bod y gyfraith yn y lle iawn ar hyn o bryd. Rŷn ni'n gwybod bod Cyngor Gwynedd wedi colli un achos—direction 4, dwi'n meddwl, oedd e. Hefyd, roedd yna ryw drafodaeth welais i, ar-lein yn fwy na dim byd arall, dwi'n meddwl, amboutu ystad newydd yn Nhrefor, dwi'n meddwl, ym Mhen Llŷn, yn ddiweddar, lle mae'r cyngor cymunedol, yn amlwg, eisiau diogelu dyfodol iaith y pentref. Felly, ydy'r gyfraith yn rhoi digon o rym i awdurdodau symud i ddiogelu dyfodol cymunedau Cymraeg?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755823 198 Cy 2026-03-04T11:17:36 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6396&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, yn fy marn i, Gadeirydd, mae adroddiad y comisiwn yn gwneud achos eithaf cryf i roi'r gyfraith y tu ôl i beth maen nhw'n ei ddweud am ddynodi ardaloedd. Dwi ddim yn dweud—. Pan dwi'n cyfeirio at dri cham, dwi ddim yn dweud o gwbl fy mod i yn erbyn dod at y cam olaf; dwi jest eisiau ei wneud e mewn ffordd ble rydyn ni'n gallu creu consensws tu ôl iddo fe. Ond mae'r adroddiad yn glir: mae aelodau'r comisiwn yn gefnogol o gael pŵer y gyfraith tu ôl i beth maen nhw'n ei awgrymu. Wrth gwrs, fel y mae Alun Davies yn dweud, o ran rhoi'r gyfraith y tu ôl i bethau, nid dyna ddiwedd y gân, achos mae pobl yn gallu cael mwy nag un farn am ba hawliau mae'r gyfraith yn eu rhoi a sut mae pobl yn gallu defnyddio'r hawliau. Yng Ngwynedd, fel dŷch chi'n dweud, mae'r cyngor wedi colli'r achos ar erthygl 4, ond mae parc cenedlaethol Eryri yn defnyddio'r pwerau yna nawr, a does neb wedi cwyno am hynny. So, mae dau awdurdod, yn yr un lle, un ble maen nhw wedi trio defnyddio'r pwerau ac ar hyn o bryd wedi ffaelu, a'r un arall yn defnyddio'r un pwerau heb broblemau. So—

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755840 199 Cy 2026-03-04T11:19:16 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6496&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 225 225 Alun Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=225 Davies, Alun Mae'n hynny'n gofyn cwestiwn arall, onid yw e, am eich rôl chi fel Gweinidog a rôl y Llywodraeth. Achos mae gan y Llywodraeth sawl grym gwahanol—grym i newid cyfraith y gwlad, gosod strategaeth. Ond rôl arall, wrth gwrs, yw actio fel catalyst a dod â phobl at ei gilydd. Ydych chi'n meddwl bod yna rôl, efallai, i'r Llywodraeth ddod â phobl at ei gilydd? Achos mae Cyngor Gwynedd ac Eryri, wrth gwrs, yn yr un lle. So, surely, mae yna rôl i'r Llywodraeth ddod â phobl at ei gilydd i drio datrys problemau a dysgu oddi wrth ei gilydd sut i weithredu'r gyfraith bresennol, a thrwy weithredu'r gyfraith bresennol, wrth gwrs, wedyn rydyn ni'n darganfod os oes yn rhaid newid y gyfraith.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755549 200 Cy 2026-03-04T11:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6540&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755552 201 Cy 2026-03-04T11:20:06 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6546&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Fe wnaf i ofyn i chi ateb hwnna, efallai, ond wedyn bydd yn rhaid i ni symud ymlaen. Ond fe wnaf i ofyn i chi ateb hwnna yn gyntaf.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755553 202 Cy 2026-03-04T11:20:09 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6549&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, dwi’n cytuno: mae rôl yna i’r Llywodraeth. Mae’n anoddach pan rŷch chi’n delio â rhywbeth newydd sbon, lle does neb wedi defnyddio pwerau fel yna o’r blaen. Ond mae rôl gan y Llywodraeth i helpu pobl eraill i ddysgu o’r profiadau mae pobl sy’n defnyddio’r pwerau yna am y tro cyntaf yn eu cael, ac i drio dod â phobl at ei gilydd lle mae yna fwy nag un farn ar gael. Mae rôl i’r Llywodraeth i dynnu pobl at ei gilydd i gael y sgwrs.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755559 203 Cy 2026-03-04T11:20:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6584&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Diolch, Alun. Fe wnawn ni symud at Heledd.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755560 204 Cy 2026-03-04T11:20:47 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6587&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Mae o'n llifo'n eithaf da, hefyd, o ran rôl y Llywodraeth. Dwi jest yn mynd i holi o ran Deddf y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025. Dwi jest eisiau deall pa gynnydd sydd wedi cael ei wneud o ran datblygu’r cod ar gyfer disgrifio gallu yn y Gymraeg yn seiliedig ar y fframwaith cyfeirio cyffredin Ewropeaidd ar gyfer ieithoedd, ac unrhyw amserlenni sy'n gysylltiedig efo hynny.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755569 205 Cy 2026-03-04T11:21:07 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6607&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, diolch yn fawr am y cwestiwn. Mae’n un o’r pethau pwysicaf yn y Ddeddf, ac mae’n rhoi lot fawr o gyfleon, dwi’n meddwl, i ni yng Nghymru yn y dyfodol. So, mae lot fawr o waith wedi digwydd yn barod. Rŷn ni wedi tynnu tri o bobl i mewn i’r Llywodraeth i’n helpu ni gyda'r gwaith yma, pobl sy’n brofiadol yn y maes, ac maen nhw wedi dechrau’r gwaith yn barod. Ces i’r cyfle i fynd at gyngor partneriaeth yr iaith Gymraeg—y Welsh language partnership council—nôl ym mis Tachwedd, pan oedd y bobl sy’n gweithio ar y CEFR wedi dod i esbonio i’r cyngor y gwaith maen nhw wedi’i wneud yn barod. Ces i’r cyfle i siarad ym mis Rhagfyr mewn cynhadledd yn y stadiwm pêl-droed yma yng Nghaerdydd. Roedd lot fawr o bobl a lot fawr o ddiddordeb yn y CEFR a sut ŷn ni’n mynd i ddefnyddio’r CEFR, ac yn y blaen. Clywais i gan bobl o Wlad Pwyl, Canada ac un wlad arall sy’n defnyddio’r CEFR yn barod, sy’n gallu ein helpu ni gyda sut allwn ni ddefnyddio’r CEFR.  Dwi wedi cyhoeddi yr adroddiad cyntaf yn barod. Mae’n adroddiad technegol ar sut i ddefnyddio’r CEFR yng nghyd-destun y Gymraeg, ond mae gwaith yn mynd ymlaen nawr i droi’r gwaith rŷn ni wedi’i wneud yn barod yn rhywbeth ymarferol. So, rŷn ni wedi gwneud y gwaith technegol, ond nawr sut i ddefnyddio’r CEFR mewn ffordd sy’n ymarferol i bobl.  Mae lot o waith wedi cael ei wneud yn barod ym maes addysg, addysg orfodol. Y gwaith nesaf fydd defnyddio’r CEFR gyda phlant bach cyn oedran ysgol, post-16 education, ac yn y gweithlu hefyd. Mae hwnna ar y gweill ar hyn o bryd. So, mae lot fawr o waith yn mynd ymlaen, a gwaith eithaf cyffrous, dwi’n meddwl.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755651 206 Cy 2026-03-04T11:23:42 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6762&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Mae’n dda gwybod hynny. Yn amlwg, un o’r pethau sylfaenol o ran y Ddeddf ydy’r syniad yma o symud ysgolion ar hyd y continwwm iaith. Byddwch chi’n ymwybodol bod yna wyth awdurdod lleol yn 2021 wedi ymrwymo i symud hyd at 42 o ysgolion ar hyd y continwwm. Wyth yn unig o ysgolion sydd wedi bod yn destun ymgynghoriad ledled Cymru yn ystod y cyfnod ers hynny, sydd yn gadael pum mlynedd i 34 ohonyn nhw. Gaf i ofyn, felly, ydych chi’n credu y bydd y Ddeddf yn hwyluso hyn? Ydy’r ffaith nad oedd Deddf gennym ni, efallai, wedi bod yn gyfrifol am y ffaith ein bod ni heb symud mor gyflym?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755665 207 Cy 2026-03-04T11:24:26 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6806&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Dwi'n mynd i droi at Elin neu Jeremy, os oes mwy maen nhw'n gallu helpu gyda fe. O beth dwi'n ei ddeall, mae'r system sydd gennym ni ar hyn o bryd yn eithaf anodd i awdurdodau lleol sydd eisiau symud ysgolion o un categori i'r llall. Sori, dwi'n mynd i ddweud hyn yn Saesneg achos mae gyda fi yn Saesneg.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755675 208 Cy 2026-03-04T11:24:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6829&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Mae'n iawn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755682 209 En 2026-03-04T11:24:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6831&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755568 210 En 2026-03-04T11:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6840&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755721 211 Cy 2026-03-04T11:25:57 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6897&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Y cwestiwn wnaeth Heledd ei godi oedd: ydy'r Ddeddf yn mynd i wneud gwahaniaeth? Dwi'n meddwl y bydd hi.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755724 212 Cy 2026-03-04T11:26:05 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6905&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Un o'r pethau rydych chi wedi'i nodi ydy bod gwaith paratoi'n cael ei wneud i alluogi'r Llywodraeth nesaf i ymgynghori a mabwysiadau'r targed o 50 y cant o ddysgwyr mewn addysg cyfrwng Cymraeg erbyn 2050. Gaf i ofyn, felly, pa strategaeth neu gamau penodol fydd eu hangen i gyflawni'r targed hwnnw?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755725 213 Cy 2026-03-04T11:26:25 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6925&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wel, mae'n bwysig rhoi'r targed yna yn y cyd-destun rŷn ni'n ei wynebu dros y degawd nesaf. Rŷn ni'n gwybod y bydd cwymp mawr yn digwydd yn nifer y myfyrwyr yn ein hysgolion ni. So, pan fydd y nifer yn mynd i lawr, bydd hwnna'n cael effaith ar y ganran hefyd. So, i symud at y ganran o 50 y cant, beth fydd yn rhaid inni ei wneud yw cadw'r nifer sydd gyda ni heddiw.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755727 214 En 2026-03-04T11:27:04 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=6964&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755730 215 Cy 2026-03-04T11:27:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7013&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Ond mae yna heriau efo hyn, onid oes? Os ydyn ni'n edrych ar Gaerdydd ar y funud a'r broblem sy'n ei hwynebu o ran cohort penodol yn symud o flwyddyn 6 i flwyddyn 7 o ran addysg Gymraeg, sut ydych chi'n gweld y Ddeddf ar hyn, sydd wedi bod drwy'r Senedd hon, yn mynd i helpu o ran sicrhau bod y cynllunio iaith hwnnw'n digwydd, a'n bod ni ddim mewn sefyllfa lle does yna ddim llefydd digonol mewn ysgolion uwchradd? Rydyn ni'n gwybod, er enghraifft, ym Merthyr, does yna ddim ysgol uwchradd ym Merthyr Tudful. Felly, sut ydych chi'n gweld y Ddeddf yn galluogi ei bod hi'n haws i gadw'r rheini o'r cynradd i'r uwchradd, hefyd?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755732 216 Cy 2026-03-04T11:28:32 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7052&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Wrth gwrs. Wel, mae'r Ddeddf yn ein helpu ni. Rŷn ni yn delio, jest i fod yn optimistig, gyda'r llwyddiant rŷn ni wedi'i weld. Pan des i i Gaerdydd, doedd dim un ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg yn y ddinas o gwbl, a nawr rŷn ni'n trafod—ac mae lot o bobl yn rhan o'r ddadl—ble bydd y bedwaredd ysgol yn cael ei lleoli. Mae'r byd wedi newid yng Nghaerdydd dros yr amser dwi wedi bod yma. Mae'r Ddeddf yn canolbwyntio ar nifer o bethau bydd yn rhaid inni eu gwneud os ydyn ni'n mynd i lwyddo i ddod at y ganran. Yr un cyntaf yw cynyddu canran y plant sydd mewn addysg cyfrwng Cymraeg, cynyddu cyfraddau trosglwyddo, buddsoddi mwy mewn rhywbeth rŷn ni wedi llwyddo i'w wneud yn y cyfnod ar ôl y pandemig, sef trochi hwyr—buddsoddi mwy mewn trochi hwyr, i dynnu mwy o bobl ifanc i mewn yn fanna—a phopeth rŷn ni'n ei wneud trwy'r Ddeddf i ganolbwyntio ar bobl ifanc sy'n cael eu haddysgu mewn ysgolion prif iaith Saesneg, i'w troi nhw mas ar ddiwedd addysg orfodol fel pobl sy'n hyderus ac yn ddigon rhugl i siarad yr iaith. So, mae'r Ddeddf yn ein helpu ni i ganolbwyntio ar y pethau ymarferol y gallwn ni eu gwneud. Ond, ambell waith, pan dwi'n siarad â rhai pobl mas yna yn y maes, maen nhw'n dweud:

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755558 217 Cy 2026-03-04T11:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7140&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755561 218 En 2026-03-04T11:30:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7171&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755562 219 Cy 2026-03-04T11:30:48 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7188&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755564 220 Cy 2026-03-04T11:30:48 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7188&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Fe wnawn ni droi yn olaf at Mick.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755566 221 En 2026-03-04T11:30:53 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7193&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755580 222 En 2026-03-04T11:32:31 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7291&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755786 223 En 2026-03-04T11:35:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7440&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755789 224 Cy 2026-03-04T11:36:49 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7549&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Mae hwnna wedi dod â ni at ddiwedd ein cwestiynau. Gaf i ofyn i chi, yn olaf, os oedd unrhyw beth arall roeddech chi wedi gobeithio y byddem ni'n ei godi y bore yma dŷn ni ddim wedi ei godi gyda chi?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755791 225 Cy 2026-03-04T11:37:05 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7565&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Na, dwi ddim yn meddwl. Dŷn ni ddim wedi siarad o gwbl am y gwaith sy'n mynd ymlaen i gryfhau defnydd o'r Gymraeg yn y gweithlu yn ein gwasanaethau cyhoeddus, ond mae lot fawr o waith wedi mynd ymlaen. Mae Jeremy wedi bod yn arwain 'Mwy na geiriau' a phopeth rŷn ni'n trial ei wneud ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. So, mae hwnna'n rhywbeth arall dwi wedi bod yn siarad gyda fe amdano.  Roeddwn i'n meddwl am y pwynt y gwnaeth Heledd ei godi'n gynharach yn y sesiwn gyda Rebecca am y tensiwn sydd wedi bod ym mhob Llywodraeth dwi wedi bod yn rhan ohoni, sef—

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755793 226 En 2026-03-04T11:37:51 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7611&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755814 227 Cy 2026-03-04T11:37:52 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7612&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ar y nodyn yna, yn gyntaf, gaf i ddiolch i chi am eich tystiolaeth y bore yma? Bydd transgript o'r hyn sydd wedi cael ei ddweud yn cael ei anfon atoch chi i chi wirio ei fod yn gofnod teg. Mae yna ddau beth arall y buaswn i'n hoffi dweud. Hoffwn i fanteisio ar y cyfle hwn yn gyntaf i ddymuno'n dda i Dr Simon Brooks, cadeirydd y Comisiwn Cymunedau Cymraeg. Gobeithio y bydd e'n parhau i wella ac mae ein dymuniadau gorau ni i gyd gydag e. Hoffwn i hefyd nodi taw dyma fydd y tro olaf y byddwch chi'n rhoi tystiolaeth i ni fel pwyllgor, a dwi'n meddwl bod hyn yn addas oherwydd chi ydy'r unig Ysgrifennydd Cabinet sydd wedi bod gyda'r pwyllgor ers y dechrau, mewn rolau gwahanol, ond chi ydy'r un sydd wedi bod gyda ni am yr amser i gyd. Felly, hoffwn i, ar ran y pwyllgor, ddiolch yn fawr iawn i chi, nid yn unig am y dystiolaeth heddiw, ond am bob tro dŷch chi wedi rhoi tystiolaeth i ni. Diolch yn fawr iawn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755833 228 Cy 2026-03-04T11:39:39 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7719&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 253 253 Mark Drakeford AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=253 Drakeford, Mark Diolch yn fawr. Dwi wedi mwynhau'r sgyrsiau rwyf i wedi'u cael o flaen y pwyllgor, so diolch yn fawr i chi i gyd.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755839 229 Cy 2026-03-04T11:39:44 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7724&l=cy 260304-3 3. Craffu cyffredinol ar waith y Gweinidog: Y Gymraeg C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755842 230 Cy 2026-03-04T11:39:50 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7730&l=cy 260304-4 4. Papurau i'w nodi C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Aelodau, tra ydym ni'n ffarwelio gyda'r Ysgrifennydd Cabinet, dŷn ni'n symud at bapurau i'w nodi, sef yr eitem nesaf. Mae gennym ni sawl papur i'w nodi. Ydych chi'n fodlon i ni nodi'r rhain? Oes yna unrhyw beth mae unrhyw un eisiau'i ddweud ar y record?

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755854 231 Cy 2026-03-04T11:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7740&l=cy 260304-4 4. Papurau i'w nodi C

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755858 232 Cy 2026-03-04T11:40:07 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7747&l=cy 260304-4 4. Papurau i'w nodi C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Hapus i nodi.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755861 233 Cy 2026-03-04T11:40:07 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7747&l=cy 260304-4 4. Papurau i'w nodi C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Hapus i nodi. Ocê.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755865 234 Cy 260304-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Cynnig: bod y pwyllgor yn penderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod yn unol â Rheol Sefydlog 17.42(ix).

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755866 235 Cy 260304-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Cynigiwyd y cynnig.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755867 236 Cy 2026-03-04T11:40:11 http://www.senedd.tv/cy/15868?startPos=7751&l=cy 260304-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Felly, rwy'n cynnig, o dan Reol Sefydlog 17.42(ix), gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod. Ydych chi'n fodlon i ni wneud hynny? Ie, ocê. Fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat.

15868 6 2026-03-04T09:31:00 755868 237 Cy 260304-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Derbyniwyd y cynnig. Daeth rhan gyhoeddus y cyfarfod i ben am 11:40.