Y Cyfarfod Llawn

Plenary

10/02/2021

Yn y fersiwn ddwyieithog, mae’r golofn chwith yn cynnwys yr iaith a lefarwyd yn y cyfarfod. Mae’r golofn dde yn cynnwys cyfieithiad o’r areithiau hynny.

Cyfarfu'r Senedd drwy gynhadledd fideo am 13:00 gyda'r Llywydd (Elin Jones) yn y Gadair. 

Datganiad gan y Llywydd

Prynhawn da. Croeso, bawb, i'r Cyfarfod Llawn. Cyn i ni ddechrau, dwi eisiau nodi ychydig o bwyntiau. Mae Cyfarfod Llawn a gynhelir drwy gynhadledd fideo, yn unol â Rheolau Sefydlog Senedd Cymru, yn gyfystyr â thrafodion y Senedd at ddibenion Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Bydd rhai o ddarpariaethau Rheol Sefydlog 34 yn gymwys ar gyfer y Cyfarfod Llawn yma, ac mae'r rheini wedi'u nodi ar eich agenda chi. Dwi eisiau atgoffa Aelodau am y Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â threfn yn y Cyfarfod Llawn, ac mae'r Rheolau Sefydlog hynny, wrth gwrs, yn berthnasol i'r cyfarfod yma heddiw.

1. Dadl: Cyfnod 3 Bil Rhentu Cartrefi (Diwygio) (Cymru)

Yr eitem gyntaf, felly, ar ein hagenda ni ar gyfer y prynhawn yma yw Cyfnod 3 ar gyfer y Bil Rhentu Cartrefi (Diwygio) (Cymru). 

Grŵp 1: Seiliau adfeddiannu (Gwelliannau 32, 33, 46, 51, 52)

Fe fyddwn ni'n trafod grŵp 1 o welliannau yn gyntaf, ac mae'r grŵp hynny'n ymwneud â seiliau adfeddiannu. Gwelliant 32 yw'r prif welliant yn y grŵp a dwi'n galw ar Delyth Jewell i gyflwyno'r gwelliant yma ac i siarad i'r gwelliannau eraill yn y grŵp. Delyth Jewell. 

Cynigiwyd gwelliant 32 (Delyth Jewell).

Diolch, Lywydd. Nid yw'n gyfrinach ein bod yn credu y dylid gwahardd troi allan heb fai, ac mae'r gwelliannau rydym wedi'u cyflwyno heddiw yn adlewyrchu'r safbwynt hwn. Mae ein gwelliannau yn y grŵp hwn yn seiliedig ar fodel yr Alban, sy'n gwahardd troi allan heb fai ond yn caniatáu troi allan mewn nifer gyfyngedig o amgylchiadau. Nid oherwydd ein bod yn meddwl ei fod yn berffaith yw'r rheswm dros ddefnyddio dull yr Alban, er ei fod yn well o lawer na'r dull a gynigir heddiw, ond pe baem yn mynd am waharddiad llwyr, o gofio’r hyn a ddywedwyd mewn cyfnodau blaenorol, rwy'n tybio byddai'r Gweinidog yn dadlau y byddai hyn mewn perygl o fod yn anghydnaws â deddfau hawliau dynol. Yn bersonol, credaf y byddai troi pobl allan a gwneud pobl yn ddigartref heb reswm yn mynd yn groes i hawliau dynol ynddo'i hun, ond yn anffodus, nid oes gan bobl ddigartref yr adnoddau ariannol i sefydlu grwpiau lobïo ar gyfer pob plaid ac i ddwyn achosion llys yn erbyn y Llywodraeth. Felly, yn hytrach, rydym wedi benthyg model yr Alban, sydd, wrth gwrs, wedi bod yn gyfraith ers blynyddoedd lawer, ac felly mae'n rhesymol i bob un ohonom dybio y byddai'n gydnaws â chyfraith hawliau dynol. Yn sicr, byddai’n cryfhau hawliau tenantiaid yn sylweddol ac yn golygu y byddem yn llawer agosach at roi diwedd ar droi allan heb fai. Yng Nghyfnod 2, esboniodd y Gweinidog y gallai'r seiliau fod yn rhy gul ac y gallent atal landlord rhag adhawlio eu heiddo pe baent heb eu cynnwys ar y seiliau hyn. Felly, dyna pam fod y gwelliant yn rhoi pŵer i'r Gweinidog addasu'r seiliau.

Yn fwy cyffredinol, hoffwn amlinellu safbwynt fy ngrŵp ar y ddeddfwriaeth. Sef, nid ydym yn credu bod y Llywodraeth wedi taro'r cydbwysedd iawn rhwng hawliau tenantiaid, sef y rhai tlotach yn aml, a landlordiaid, sef y grŵp a chanddynt y pŵer lobïo yn hanesyddol. Nid yw’r Llywodraeth wedi gwneud digon o symud ar hyn, o leiaf i'r cyfeiriad yr hoffem ei weld. Cafwyd addewid, wrth gwrs, gan y Prif Weinidog am waharddiad llwyr ar droi allan heb fai, ond mae hyn wedi'i lastwreiddio i gynyddu'r cyfnod rhybudd gofynnol yn unig o ddeufis i chwe mis. Mae hwnnw’n gam sylweddol tuag at safbwynt y landlordiaid, ac mae arnaf ofn ei fod yn adlewyrchu'r anghydbwysedd grym mewn perthynas â gwahanol grwpiau a'u gallu i ddeall y materion hyn a gallu lobïo dros newid. Ein dealltwriaeth o hyd yw bod Llywodraeth y DU yn bwriadu gwahardd troi allan heb fai yn Lloegr, ond maent wedi gohirio'r ddeddfwriaeth honno oherwydd y pandemig. Serch hynny, golyga hynny y byddai pasio'r ddeddfwriaeth hon heddiw yn golygu mai Cymru fyddai’r eithriad. Hawliau tenantiaid yng Nghymru fyddai'r gwannaf, ac mae honno’n sefyllfa na all fy ngrŵp ei chefnogi.

O dan unrhyw amgylchiadau eraill, gallem o leiaf ystyried bod y symudiad bach hwn yn werth chweil, ond mae'r pandemig, i bob pwrpas, yn golygu ein bod yn trafod yma beth fydd y drefn gyfreithiol ar ôl y pandemig. Felly, ni fydd beth bynnag sy'n digwydd y prynhawn yma'n effeithio’n ymarferol ar hawliau tenantiaid ar hyn o bryd, yn y tymor byr. Fodd bynnag, yn y tymor hwy, byddai pasio’r Bil hwn yn niweidiol, gan y byddai'n anochel yn gohirio'r newidiadau y byddem am eu gweld yn cael eu rhoi ar waith. Fel y cyfryw, heb unrhyw symudiadau sylweddol gan y Llywodraeth heddiw, byddwn yn pleidleisio yn erbyn y Bil ac yn ceisio cyflwyno Bil llawer cryfach, pe baem yn llwyddo i ffurfio'r Llywodraeth nesaf. Byddai hwnnw'n ddull tecach i bawb, ac yn nodi ein bwriad clir i gyflwyno ein deddfwriaeth ein hunain yn hytrach na derbyn yr hyn a gynigir yma. Edrychaf ymlaen at y ddadl. Diolch yn fawr.

13:05

Mae gwelliannau 51 a 52 y Ceidwadwyr yn cyflwyno rhai seiliau gorfodol dros adennill meddiant. Rwy'n gefnogol i nod cyffredinol y Bil o gynyddu sicrwydd deiliadaeth ar gyfer rhentwyr, fel y mwyafrif ohonom ar draws y Siambr. Fodd bynnag, mae'n werth cydnabod pryderon llawer o landlordiaid ac asiantiaid gosod eiddo am yr effaith y gallai'r Bil ei chael ar eu gallu i adennill meddiant ar eu heiddo pe bai angen iddynt fel cam olaf un. Gwaethygwyd y pryderon hyn o ystyried y dagfa yn llysoedd Cymru ar hyn o bryd, gydag ymchwil gan Gymdeithas Genedlaethol Landlordiaid Preswyl (NRLA) Cymru yn dangos ei bod bellach yn cymryd 22.6 wythnos ar gyfartaledd rhwng bod landlord preifat yn gwneud cais yn y llysoedd i eiddo gael ei adfeddiannu a bod hynny’n digwydd mewn gwirionedd. Mae hyn yn achosi aflonyddwch a phryder i landlordiaid, yn cynyddu cost camau gweithredu, ac yn atal tai rhag bod ar gael i bobl sydd eu hangen. Fel y cyfryw, mae’r Gymdeithas Asiantaethau Gosod Preswyl (ARLA) wedi galw am gynnwys seiliau gorfodol ychwanegol yn y Bil i sicrhau ei fod yn gweithio ac yn ddull cytbwys. Felly, mae gwelliant 51 yn cynnwys seiliau megis os yw’r landlord yn bwriadu gwerthu'r eiddo neu symud i mewn i’r eiddo fel yr awgrymwyd gan ARLA. Er nad oedd y Gweinidog yn cytuno â hyn yng Nghyfnod 2, mae'n bwysig cydnabod bod amgylchiadau pobl yn newid. Os yw landlord yn wynebu digartrefedd neu anawsterau ariannol, yna efallai y bydd angen iddynt symud i mewn i'w heiddo neu ei werthu, a dylai'r Bil gydnabod yr amgylchiadau eithriadol hyn.

Mae gwelliant 51 hefyd yn cynnwys seiliau ar gyfer ymddygiad gwrthgymdeithasol a cham-drin domestig. Byddai gennyf ddiddordeb mewn gwybod sut y byddai'r Gweinidog yn ymateb i dystiolaeth ysgrifenedig gan Sefydliad Tai Siartredig Cymru, sy’n nodi

y byddai angen sefydlu proses fonitro ofalus i ddysgu am brofiadau tenantiaid a landlordiaid

er mwyn sicrhau na cheir unrhyw ganlyniadau anfwriadol sy'n tanseilio gallu landlordiaid i ymateb i faterion difrifol o’r fath.

Mae gwelliant 52 yn galluogi benthyciwr morgeisi i adennill meddiant ar eiddo. Er eu bod yn cefnogi bwriad y Bil, mae UK Finance yn nodi pryderon y gallai effaith y risg credyd uwch wanychu’r sector rhentu preifat yng Nghymru, a fyddai’n mynd yn groes i ddyhead Llywodraeth Cymru i weld sector rhentu preifat bywiog, hyfyw, o ansawdd uchel ac sy’n tyfu ar gyfer y rheini sy'n ei ddewis neu sydd ei angen. Mae pob un ohonom yn ymwybodol o'r problemau gyda'r cyflenwad tai yng Nghymru, ac mae'n bwysig nad yw'r Bil yn cael unrhyw ganlyniadau anfwriadol ar argaeledd tai. A oes gan y Gweinidog unrhyw gynlluniau i adolygu effaith y Bil ar y cyflenwad tai yng Nghymru, fel rhan o'r adolygiad ôl-weithredu? Diolch.

Diolch, Lywydd. Fel y mae Delyth wedi’i ddweud, byddai ei gwelliannau 32 a 33 gyda'i gilydd yn cael gwared ar allu'r landlord i gyflwyno rhybudd o dan adran 173 mewn perthynas â'r mwyafrif helaeth o gontractau meddiannaeth, gan ei osod yn lle hynny gyda seiliau dros feddiannu sy’n debyg ond nid yr un peth â'r dull sydd ar waith yn yr Alban. Mae'r seiliau newydd hyn a nodir mewn Atodlen 8ZA newydd naill ai'n orfodol neu'n ddisgresiynol ac yn ei gwneud yn ofynnol i landlord gyflwyno o leiaf 12 mis o rybudd cyn y gellir gwneud cais am feddiant. Fodd bynnag, dim ond ar gyfer contractau meddiannaeth a nodir yn Atodlen 8A, sy'n darparu o leiaf ddeufis o rybudd, y byddai gallu landlord i gyflwyno rhybudd adran 173 yn cael ei gadw, felly dyma fyddai'r amddiffyniad gwannaf yn y Deyrnas Unedig mewn gwirionedd, ac nid y cryfaf, fel roedd hi'n ei honni.

Nid wyf yn hyderus fod y seiliau a restrir yn yr Atodlen 8ZA newydd o reidrwydd yn cynnwys yr holl resymau pam y gallai landlord fod yn awyddus i geisio meddiant. Mae angen ystyriaeth fanwl ac ymgynghori ar ddeddfwriaeth fel hon sy’n seiliedig ar seiliau i sicrhau bod y seiliau y darperir ar eu cyfer yn cynnwys yr holl sefyllfaoedd a all godi. Heb y gwaith hwn, mae'n bosibl y bydd landlordiaid mewn sefyllfa ble na allant fyth adennill meddiant ar eu heiddo.

Ni chredaf fod y cydbwysedd rhwng seiliau gorfodol a disgresiynol yn iawn, chwaith—er enghraifft, sail orfodol ar gyfer meddiant morgeisai, ond sail ddisgresiynol ar gyfer newid eiddo yn ôl i fod yn gartref teuluol. Yn ychwanegol at fy mhryderon ynghylch y seiliau newydd hyn, yr hyn sy’n anodd yn fy marn i gyda gwelliannau Delyth yw'r gofyniad i landlord ddarparu o leiaf 12 mis o rybudd. Mae Rhentu Cartrefi bob amser wedi ceisio taro'r cydbwysedd cywir rhwng sicrwydd deiliadaeth digonol i ddeiliad contract a’r gallu i landlord gymryd meddiant ar eu heiddo. Ni chredaf y gellid honni hyn pe baem yn cael gwared ar y gofyniad hwn am gyfnod rhybudd o 12 mis cyn y gallai achos adennill meddiant gychwyn. Am y rhesymau hyn, ni allaf gefnogi gwelliannau 32 a 33.

Gan droi at welliannau Laura, 46 a 51, mae gennyf bryderon difrifol iawn ynglŷn â sut y mae'r rhain yn effeithio ar sicrwydd deiliadaeth deiliad contract. Mae'r diwygiadau'n nodi nifer o seiliau gorfodol ac yn galluogi landlord i geisio meddiant gyda deufis yn unig o rybudd ar y mwyaf. Nid wyf yn cefnogi cyflwyno seiliau gorfodol newydd o fewn Bil a chanddo’r nod o gynyddu sicrwydd deiliadaeth. Ystyriwyd y defnydd o seiliau gorfodol yn ofalus iawn gan Gomisiwn y Gyfraith wrth baratoi Rhenti Cartrefi, ac maent yn parhau mewn nifer fach iawn o achosion yn unig. Sail y Bil hwn yw darparu o leiaf chwe mis o rybudd i ddeiliad contract nad yw wedi gwneud unrhyw beth o'i le yn ystod eu meddiannaeth. Rwy'n deall y gallai fod gan landlord resymau da dros fod yn awyddus i werthu'r eiddo neu fyw ynddo eu hunain, ond nid deiliad y contract sydd ar fai, ac yn sicr, ni ddylai'r rhesymau hyn gael blaenoriaeth dros eu gallu i ddod o hyd i gartref addas arall. Byddai deufis o rybudd o dan yr amgylchiadau hyn yn cynnal y system bresennol a'r effaith ddinistriol y mae'n ei chael ar deuluoedd sy'n derbyn hysbysiadau byr o'r fath.

Yn yr un modd, mewn perthynas â gwelliant 52, nid yw deiliad contract ar fai os yw morgeisai yn dymuno ceisio meddiant, ac ni allaf dderbyn bod sail orfodol o ddeufis o rybudd yn unig yn angenrheidiol yma chwaith. Fel y dywedaf, mae'r Bil hwn yn ceisio ymestyn y cyfnod a fydd gan ddeiliad contract i ddod o hyd i gartref addas, nid ei leihau, ac am y rhesymau hyn, Lywydd, ni allaf gefnogi'r gwelliannau hyn. Diolch.

13:10

Diolch, Lywydd. Diolch i'r Aelodau am gymryd rhan yn y ddadl. Credaf mai dyma'r tro cyntaf i Laura a minnau ymateb i ddeddfwriaeth gyda'n gilydd ers iddi ddod i’r rôl hon, felly rwy'n ei chroesawu iddi. Credaf fod y ddadl fer rydym newydd ei chael yn dangos bod anghydbwysedd o hyd o ran dylanwad rhwng tenantiaid a landlordiaid. Byddwn yn sicr yn cytuno â'r hyn roedd y Gweinidog yn ei ddweud am welliannau'r Ceidwadwyr. Rwy'n dal i feddwl bod angen inni fynd ymhellach yng Nghymru, ac am y rheswm hwnnw, byddwn yn gwthio ein gwelliannau yn y grŵp hwn i bleidlais, ac rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n ystyried yr hyn a ddywedwyd. Diolch yn fawr.

Y cwestiwn, felly, yw a ddylid derbyn gwelliant 32. A oes unrhyw wrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly fe wnawn ni atal y cyfarfod dros dro er mwyn paratoi ar gyfer y bleidlais. Fe fyddwn ni ond yn gwneud hyn unwaith yn ystod ystyriaeth Cyfnod 3. Felly, atal y cyfarfod dros dro. Diolch.

Ataliwyd y Cyfarfod Llawn am 13:12.

13:15

Ailymgynullodd y Senedd am 13:17, gyda'r Llywydd yn y Gadair.

Felly, dyma ni'n cyrraedd ein pleidlais gyntaf ni, ac rŷm ni'n pleidleisio nawr yn gyntaf ar welliant 32 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, mae wyth yn ymatal ac mae 32 yn erbyn, felly mae gwelliant 32 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 32: O blaid: 8, Yn erbyn: 32, Ymatal: 8

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 33 (Delyth Jewell).

Ydy. Thumbs up yn golygu ei fod e'n cael ei symud. Gwelliant 33, felly. Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 33? Unrhyw un yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Oes. Dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly gawn ni bleidlais ar welliant 33 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 40 yn erbyn, ac felly mae gwelliant 33 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 33: O blaid: 8, Yn erbyn: 40, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Grŵp 2: Cyfnod hysbysu (Gwelliannau 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45)

Grŵp 2 yw'r grŵp nesaf o welliannau, ac mae'r rhain yn ymwneud â chyfnodau hysbysu. A gwelliant 34 yw'r prif welliant yn y grŵp yma. Dwi'n galw ar Delyth Jewell i gyflwyno'r gwelliant yma ac i siarad i'r gwelliannau eraill yn y grŵp. Delyth Jewell. 

Cynigiwyd gwelliant 34 (Delyth Jewell).

Diolch, Lywydd. Mae'r gwelliannau yn y grŵp hwn hefyd yn adlewyrchu ein safbwynt ein bod yn awyddus i roi diwedd ar droi allan heb fai. Rydym wedi eu cyflwyno yn yr ysbryd o geisio dod o hyd i gyfaddawd gyda'r Llywodraeth, gan y byddem yn ystyried cefnogi'r Bil pe bai'n ymestyn y cyfnod dim bai. Felly, mae'r gwelliannau hyn yn ymestyn y cyfnod rhybudd y mae'n rhaid ei roi ar gyfer troi allan heb fai, ac rydym wedi darparu sawl opsiwn yma i'r Aelodau eu hystyried, a dyna pam fod gennym y gyfres hon o bleidleisiau.

Felly, mae gwelliannau 34 ac 20 yn ymestyn y cyfnod hwnnw i flwyddyn; mae gwelliannau 35 a 21 yn ymestyn y cyfnod i ddwy flynedd; mae gwelliannau 36 a 22 yn ymestyn y cyfnod hwnnw i dair blynedd; mae gwelliannau 37 a 23 yn ymestyn y cyfnod i bedair blynedd; mae gwelliannau 38 a 24 yn ymestyn y cyfnod i bum mlynedd;, ac yn olaf, mae gwelliannau 39 a 25 yn ymestyn y cyfnod i 10 mlynedd. Felly, rwy’n awyddus i wybod beth y mae pobl yn meddwl sy'n gyfnod rhybudd derbyniol i'w roi i denantiaid pan nad ydynt ar fai.

Yn fy marn i, nid yw chwe mis yn ddigon o rybudd i bobl mewn llawer o amgylchiadau. Rwy’n derbyn y pwynt a wnaeth y Gweinidog mewn cyfnodau blaenorol ei fod, i bob pwrpas, yn rhoi blwyddyn o sicrwydd. Rwy'n dal i feddwl nad yw hyn yn ystyried rhai o'r sefyllfaoedd mwyaf cymhleth y gall tenantiaid eu hwynebu, er enghraifft: teuluoedd â phlant sy'n mynychu ysgol leol ac sydd angen parhau i fyw yn yr ardal gan fod newid ysgol yn aflonyddgar; teuluoedd sy'n cynnwys pobl nad ydynt yn ymdopi’n dda â newidiadau i'w ffordd o fyw, fel pobl ar y sbectrwm awtistig; pobl sydd â chyfrifoldebau gofalu am deulu sy'n byw gerllaw; neu bobl efallai nad ydynt yn gyrru ond sydd ag ymrwymiadau gwaith lle gallai symud tŷ beryglu'r gyflogaeth honno, gan fod angen i'r unigolyn allu defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus addas. Mae'r rhain yn bobl y bydd cael eu troi allan yn arbennig o anodd ac aflonyddgar iddynt. Pam y dylai plant wynebu aflonyddwch newid ysgol yn aml am ein bod wedi methu darparu tai diogel yn hirdymor? Pam y dylai pobl wynebu aflonyddwch enfawr pan nad oes unrhyw fai arnynt hwy eu hunain? Nid yw cyfnod rhybudd o chwe mis yn ddigon o amser i lawer o deuluoedd mewn cymunedau gwledig neu yng nghymunedau’r Cymoedd ddod o hyd i lety arall yn yr un ardal. Mae hynny'n rhywbeth nad yw'r rheini sy'n byw mewn dinasoedd mawr a chanddynt farchnad rentu fywiog yn ei ystyried yn aml. Nid yw'n ddigon o amser chwaith i bobl ag anableddau ddod o hyd i gartref arall addas lle mae angen gwneud addasiadau.

Ar y sail honno, credaf fod ymgais y Llywodraeth i gyfaddawdu â lobïwyr y landlordiaid yn anghydnaws â deddfau cydraddoldeb, ac o bosibl, â hawliau'r plentyn. Felly, cyflwynais y gyfres hon o welliannau i gywiro hyn, gan ddechrau gyda'r cyfnod derbyniol byrraf y byddai fy ngrŵp yn ei ystyried er mwyn cefnogi'r ddeddfwriaeth. Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n ystyried goblygiadau’r hyn a ddywedwyd mewn perthynas â chydraddoldeb, ac edrychaf ymlaen at y ddadl. Diolch.

13:20

Diolch, Lywydd. Fel y mae Delyth wedi’i ddweud, mae gwelliannau 34 i 39 yn nodi ystod o gyfnodau rhybudd amgen hirach y mae'n rhaid i landlord eu rhoi er mwyn dod â chontract cyfnodol safonol i ben o dan adran 173 yn Neddf 2016. Mae gwelliannau 40 i 45 yn gwneud yr un peth mewn perthynas â hysbysiadau a roddir o dan gymal terfynu landlord mewn contractau safonol cyfnod penodol. Mae'r Bil, wrth gwrs, eisoes yn ymestyn cyfnodau rhybudd yn y ddau achos o ddau i chwe mis. Mae'r cyfnod rhybudd hirach yn gydbwysedd rhwng buddiannau landlordiaid a deiliaid contractau, ac mae'n safbwynt a gefnogwyd eisoes gan y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol yn ei adroddiad Cyfnod 1 ar y Bil.

Rwy’n deall yn llwyr fod Delyth yn awyddus i gyrraedd sefyllfa lle mae’r sector rhentu preifat yn rhoi’r math o sicrwydd deiliadaeth y byddai pobl mewn tai cymdeithasol yn ei gael yn ddelfrydol, ond byddwn yn dadlau y bydd rhai o’r gwelliannau hyn yn arwain at ganlyniadau anfwriadol y byddai angen i ni eu hystyried pe baem yn ceisio ymestyn y cyfnodau rhybudd yn y ffordd hon, yn anad dim y byddai pobl yn ymadael â’r sector rhentu preifat yn gyfan gwbl pe bai'n rhaid iddynt aros sawl blwyddyn i gael tŷ yn ôl mewn amgylchiadau lle gallai fod ei angen arnynt am resymau da. Felly, mae hyn bob amser yn ymwneud â'r cydbwysedd rhwng angen y landlord i gadw eu heiddo at eu defnydd eu hunain neu er mwyn ei werthu neu beth bynnag, ac i'r tenant gael sicrwydd deiliadaeth sy'n caniatáu iddynt aros yn yr ardal lle mae eu plant yn yr ysgol a lle maent wedi ymsefydlu fel teulu, fel y dywed Delyth, ac mae gennym gryn dipyn o gydymdeimlad â hynny. Yn sicr, rydym yn awyddus i gael y cydbwysedd yn iawn, a chredwn fod yr hyn rydym yn ei nodi yn y Bil yn taro'r cydbwysedd hwnnw, ac na fydd yn arwain at unrhyw ganlyniadau anfwriadol.

Yn ychwanegol at hynny, ac mae'n bwynt rwyf wedi'i wneud o'r blaen ond mae'n werth ei wneud eto: o dan y Bil fel y'i drafftiwyd, bydd gan denantiaid yng Nghymru fwy o sicrwydd deiliadaeth mewn perthynas â hysbysiad dim bai nag yn unrhyw le arall yn y DU. Yn yr Alban, er enghraifft, nid oes yn rhaid i denant fod ar fai i gael 28 diwrnod o rybudd yn unig yn ystod chwe mis cyntaf eu tenantiaeth a llai na thri mis o rybudd ar ôl hynny. Byddai'r cyfnod hysbysu byrraf amgen yn y gwelliannau hyn yn amharu ar y cydbwysedd rhwng hawliau deiliad y contract a’u landlord, ac mae'n ddigon posibl y byddai iddo ganlyniadau anfwriadol yn y sector rhentu preifat. Fel y nodais wrth y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol pan gyflwynwyd yr un gwelliannau hyn yng Nghyfnod 2, ni chredaf y gellid cyfiawnhau’r cynnydd hwn, ac am y rhesymau hyn, Lywydd, er fy mod yn deall eu bod yn llawn bwriadau da, ni allaf gefnogi gwelliannau 34 i 45.

Diolch, Lywydd. Rwy'n sylweddoli bod y Gweinidog yn cydymdeimlo â'r cymhelliant y tu ôl i'r gwelliannau hyn. Diolch iddi am ei hymateb. Mewn gwleidyddiaeth, credaf fod angen inni ddod o hyd i gydbwysedd bob amser wrth gwrs—crefft yr hyn sy'n bosibl. Rwy'n dal i deimlo bod angen goleddfu'r cydbwysedd yn yr achos hwn o blaid y bobl sydd mewn sefyllfaoedd ansicr iawn neu sy'n agored i'r mathau o niwed sy'n rhy gyffredin o lawer, fel rwyf wedi'i nodi. Am y rhesymau hynny, er fy mod yn deall yr hyn a ddywed y Gweinidog, byddwn yn gwthio'r gwelliannau hyn i bleidlais, a diolch iddi am ei hymateb. Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n ystyried yr hyn rydym wedi'i ddweud pan fyddant yn pleidleisio. Diolch.

13:25

Dyma ni'n cyrraedd y bleidlais, felly. A dim ond i ddweud, os derbynnir gwelliant 34, bydd gwelliannau 35, 36, 37, 38 a 39 yn methu. Y cwestiwn yw, felly: a ddylid derbyn gwelliant 34? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly, i mewn i bleidlais ar welliant 34. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 34 wedi'i wrthod.

Gwelliant 34: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Ocê, ydy. Efallai bod well cadarnhau yn llafar hefyd, rhag ofn bod thumbs up ddim yn cael ei gofnodi ar y Cofnod swyddogol. Felly, ydy e'n cael ei symud, Delyth Jewell?

Cynigiwyd gwelliant 35 (Delyth Jewell).

Diolch yn fawr. Felly, gwelliant 35, y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 35? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 35. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 35 wedi'i wrthod.

Gwelliant 35: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 36 (Delyth Jewell).

Pleidlais, felly—. A oes gwrthwynebiad i welliant 36? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly pleidlais ar welliant 36. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 36 wedi'i wrthod.

Gwelliant 36: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 37 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 37? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, symudwn i bleidlais ar welliant 37 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Mae gwelliant 37 wedi'i wrthod.

Gwelliant 37: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 38 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 38? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly, fe wnawn ni gymryd pleidlais ar welliant 38 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 38 wedi'i wrthod.

Gwelliant 38: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 39 (Delyth Jewell).

Gwelliant 39. A oes gwrthwynebiad i welliant 39? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 39 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 39 wedi'i wrthod.

Gwelliant 39: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 40 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 40? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, fe gymrwn ni bleidlais ar welliant 40 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal a 41 yn erbyn. Felly, mae'r gwelliant wedi'i wrthod. 

Gwelliant 40: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

13:30

Cynigiwyd gwelliant 41 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 41? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, fe symudwn ni i bleidlais ar welliant 41. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 41 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 41: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 42 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 42? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, symudwn i bleidlais ar welliant 42 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 42 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 42: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 43 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 43? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, felly pleidlais ar welliant 43. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 43 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 43: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 44 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 44? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, symudwn i bleidlais ar wellliant 44 yn enw Delyth Jewell. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 44 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 44: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 45 (Delyth Jewell).

Oes gwrthwynebiad i welliant 45? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad. Felly, dyma ni'n symud i bleidlais ar welliant 45. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, neb yn ymatal, 41 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 45 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 45: O blaid: 8, Yn erbyn: 41, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Grŵp 3: Contractau safonol a chyfnod penodol y gellir eu terfynu ar ôl cyfnod hysbysu o ddau fis (Gwelliannau 9, 53, 54)

Sy'n ein harwain ni at grŵp 3. Mae'r grŵp nesaf yma, sef grŵp 3, yn ymwneud â chontractau safonol a chyfnod penodol y gellir eu terfynu ar ôl cyfnod hysbysu o ddau fis. Gwelliant 9 yw'r prif welliant yn y grŵp yma. Dwi'n galw ar y Gweinidog, Julie James, i gyflwyno'r gwelliant a'r grŵp. 

Cynigiwyd gwelliant 9 (Julie James).

Rwy'n cynnig gwelliant 9 yn fy enw i. Mae gwelliant 9 yn egluro ymhellach pryd y gall sefydliad addysg uwch ddarparu rhybudd o ddeufis o dan naill ai adran 173, neu o bosibl, cymal terfynu landlord. Dim ond i ddeiliad contract y darparwyd llety iddynt allu dilyn cwrs astudio y caniateir i sefydliad addysg uwch roi deufis o rybudd. Mae hyn yn berthnasol p'un a yw'r llety wedi'i ddarparu at ddiben arall hefyd ai peidio. Rwy’n annog yr Aelodau i gefnogi'r gwelliant hwn.

O ran gwelliant 53 a gyflwynwyd gan Laura Anne Jones, fel y nodais pan gyflwynwyd yr un gwelliant yng Nghyfnod 2, rwy'n cydnabod y mater y mae'r gwelliant yn ceisio mynd i'r afael ag ef. Ers cyfarfod pwyllgor Cyfnod 2, mae fy swyddogion wedi cyfarfod â chynrychiolwyr tri ffederasiwn teuluoedd y lluoedd arfog a chyda'r Weinyddiaeth Amddiffyn. Y prif bryder yw mai tri mis o rybudd yn unig y mae’r Weinyddiaeth Amddiffyn yn ei roi i derfynu meddiannaeth llety’r lluoedd arfog. Felly, os yw eiddo sy’n eiddo i aelod o’r lluoedd arfog wedi’i rentu’n breifat, gallai’r gofyniad cyffredinol o dan y Bil i roi chwe mis o rybudd beri anawsterau. Fodd bynnag, mae'n amlwg o'r trafodaethau a gafwyd fod yna gymhlethdodau y mae'n rhaid eu harchwilio ymhellach i sicrhau bod unrhyw ddarpariaeth a wnawn i fynd i'r afael â'r broblem hon yn gadarn. Hefyd, mae angen inni ystyried sefyllfa rhywun y mae eu landlord yn ymuno â'r lluoedd arfog ar ôl dyddiad cychwyn eu contract, ac y gallent, o bosibl, wynebu newid yn eu sicrwydd deiliadaeth o ganlyniad. Felly, nid wyf yn cefnogi diwygio'r Bil ar hyn o bryd cyn bod y cymhlethdodau wedi eu deall yn llawn. Fel y saif pethau, mae gennym eisoes bwerau gwneud rheoliadau i ddarparu ar gyfer eithriad o'r fath os bydd hynny’n briodol ac yn angenrheidiol.

Mae gwelliant 54, a gyflwynwyd hefyd gan Laura Anne, yn ymwneud â gosod eiddo sydd fel arfer yn cael ei feddiannu gan weinidogion crefydd. Mae rhentu preifat o'r fath, rwy'n deall, yn eithaf cyffredin am gyfnodau pan nad oes angen eiddo o'r fath i ddarparu cartref i weinidog crefydd. Nodais yng Nghyfnod 1 nad oeddwn yn gweld achos dros roi deufis o rybudd yn unig i rywun yn y fath amgylchiadau—barn roedd y pwyllgor yn cytuno â hi. Rwy’n dal i fod yn argyhoeddedig fod hyn yn angenrheidiol, ac felly nid wyf yn cefnogi’r gwelliant hwn. Fodd bynnag, os penderfynir ar ryw adeg ei fod yn angenrheidiol, ceir pŵer i wneud rheoliadau eisoes y gellid ei ddefnyddio ar gyfer eithriad o'r fath.

13:35

Weinidog, rwy’n gwerthfawrogi eich sylwadau ar ein gwelliannau. Nod gwelliannau 53 a 54 yw darparu eithriad i'r Bil ar gyfer aelodau o'r lluoedd arfog, fel rydych wedi esbonio, sydd wedi cael rhybudd i adael llety’r gwasanaethau, yn ogystal ag eiddo y mae gweinidogion crefydd yn byw ynddo. Mae'r ddau welliant yn ymateb i bryderon a godwyd ynghylch canlyniadau anfwriadol y Bil. Mae Cymdeithas Genedlaethol Landlordiaid Preswyl Cymru wedi tynnu sylw at y ffaith y gallai aelodau o’r lluoedd arfog sydd wedi cael rhybudd i adael llety’r gwasanaethau wynebu risg uwch o ddigartrefedd neu anawsterau eraill ym maes tai oherwydd y gwahaniaeth rhwng y cyfnodau rhybudd y darperir ar eu cyfer yn y Bil hwn o’u cymharu â’r hyn a ddefnyddir gan y Weinyddiaeth Amddiffyn.

Rwy'n ddiolchgar i Cytûn am eu cymorth i'n helpu i ddrafftio gwelliant 54. Maent hefyd wedi mynegi pryderon ynghylch effaith y Bil ar gymunedau ffydd. Mae hyn yn cynnwys y posibilrwydd o allu cylchdroi clerigwyr yn flynyddol rhwng rolau’r weinidogaeth a phroblemau gyda chyfnod rhybudd hir cyn sicrhau meddiant ar bersondy os caiff gweinidog eu diswyddo oherwydd mater disgyblu difrifol. Weinidog, rwy'n deall eich bod eisoes wedi nodi eich bod wedi cael trafodaethau gyda rhanddeiliaid ynglŷn â’r ddau fater, fel yr amlinellwyd gennych. Er y credaf y bydd ein gwelliannau’n mynd i'r afael â'r pryderon a godwyd, byddwn yn gwerthfawrogi pe gallech roi'r wybodaeth ddiweddaraf i mi ynglŷn â’r gwaith y mae eich swyddogion wedi'i wneud ar hyn. Pryd y byddwch yn mynd i'r afael â'r pryderon hyn, os na chewch eich perswadio gan y gwelliannau hyn yn awr?

Mae'n ddrwg gennyf—fy nghamgymeriad i. Nid oeddwn yn siŵr a oeddech wedi colli'r sain neu ai dyna ddiwedd y cyfraniad. Mae hynny'n wych. Diolch. Nid oes unrhyw siaradwyr eraill, felly galwaf ar Julie James i ymateb i'r ddadl, os yw'n dymuno gwneud hynny.

Yn fyr, dim ond i ofyn i'r Aelodau gefnogi gwelliant 9, am yr eglurder ychwanegol y mae’n ei ddarparu. Gofynnaf i'r Aelodau wrthod gwelliannau 53 a 54 ar y sail rwyf eisoes wedi'i nodi. Rydym yn trafod gyda'r ddau grŵp o randdeiliaid a byddai'n llawer gwell gennym ddefnyddio'r pwerau rheoleiddio sydd ar gael i ni eisoes i fynd i'r afael â'r pryderon hyn ar ôl i raddau llawn y materion gael eu harchwilio'n iawn.

Y cwestiwn, felly, yw: a ddylid derbyn gwelliant 9? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu gwelliant 9? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly dyma ni'n symud i bleidlais ar welliant 9, yn enw Julie James. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, ac un yn erbyn, ac felly mae gwelliant 9 wedi ei gymeradwyo.

Gwelliant 9: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Grŵp 4: Diwygiadau amrywiol i Ddeddf 2016 (Gwelliannau 10, 16, 17, 18, 19, 20, 56, 21, 25, 26, 27)

Y grŵp nesaf o welliannau yw grŵp 4, ac mae'r grŵp yma yn ymwneud â diwygiadau amrywiol i Ddeddf 2016. Gwelliant 10 yw'r prif welliant, a dwi'n galw ar Julie James, y Gweinidog, i siarad i'r gwelliant hwnnw a'r gwelliannau eraill yn y grŵp.

Cynigiwyd gwelliant 10 (Julie James).

Rwy'n cynnig y gwelliannau yn fy enw i. Diben gwelliannau 10, 16, 17 a 19 yw dileu cyfeiriadau diangen at y Rheoliadau Personau a Ddadleolir (Diogelu Dros Dro) 2005, sydd bellach wedi'u dirymu.

Bydd Gwelliant 18 yn cael gwared ar yr enghreifftiau yn adran 33 yn Neddf 2016 o newidiadau golygyddol y gellir eu gwneud i delerau sylfaenol ac atodol a nodir mewn datganiad ysgrifenedig. O ystyried, gall yr enghreifftiau hyn fod yn ddi-fudd ac nid ystyrir eu bod yn angenrheidiol. Fel y bydd yr Aelodau'n deall, mae'n hanfodol fod y telerau a nodir mewn datganiadau ysgrifenedig yn adlewyrchu'r darpariaethau a gynhwysir yn y Ddeddf ac unrhyw reoliadau a wneir oddi tani, fel sy'n briodol. Ond lle gallai fod rhywfaint o gyfle i wella yn y maes hwn a gwella'r profiad o ddatganiadau ysgrifenedig enghreifftiol i ddefnyddwyr, ni hoffwn achub—i ddefnyddwyr, hoffwn achub ar y cyfle hwnnw. Maddeuwch i mi; fe wneuthum smonach o hynny braidd. Fe’i dywedaf eto. Lle gallai fod rhywfaint o gyfle i wella yn y maes hwn a gwella'r profiad o ddatganiadau ysgrifenedig enghreifftiol i ddefnyddwyr, fe hoffwn achub ar y cyfle hwnnw.

Mae gwelliant 20 yn egluro ymhellach yr amgylchiadau lle gall landlord cymunedol ddarparu contract safonol, yn hytrach na chontract diogel, i ddeiliad contract sy'n dilyn cwrs astudio. Nid yw’r eithriad hwn ond yn berthnasol pan ddarperir y llety er mwyn galluogi deiliad y contract i fynychu cwrs dynodedig mewn sefydliad addysgol yn unig. Lle bydd gan ddeiliad y contract hawl ychwanegol i'r eiddo y tu hwnt i'r angen am lety i astudio, mae'n ofynnol i'r landlord cymunedol ddarparu contract diogel, lle byddai hawl ychwanegol deiliad y contract fel arall yn eu gwneud yn gymwys ar gyfer contract o'r math hwnnw. Mae'r llety a nodir o dan y ddarpariaeth hon at ddiben gwahanol ac nid yw wedi'i gysylltu â’r llety a ddarperir gan sefydliad addysg uwch.

Mae gwelliannau 21 a 25 hyd at 27 yn diwygio adran 256(2) yn Neddf 2016. Ar hyn o bryd, mae'r adran hon yn caniatáu rheoliadau a wnaed o dan Ddeddf 2016 i wneud diwygiadau canlyniadol i ddeddfiadau, ac addasu, diddymu a dirymu deddfiadau. Bydd y gwelliant hwn yn ehangu'r pŵer hwnnw fel ei fod yn berthnasol i unrhyw un o ddarpariaethau Deddf 2016, yn ogystal ag i ddeddfiadau eraill. Nodwyd bod gwelliant o'r fath yn angenrheidiol o ganlyniad i'r ystyriaethau sy'n ymwneud â dyfarniad Jarvis v. Evans. Bydd y gwelliant hwn yn hwyluso’r broses o greu deddfwriaeth hygyrch a chlir drwy sicrhau y gellir gwneud y newidiadau canlyniadol angenrheidiol i Ddeddf 2016 ac y gellir eu gwneud yn y lle mwyaf priodol o fewn Deddf 2016.

Byddai gwelliant 56 yn cael gwared ar lety a feddiannir gan weinidogion crefydd yn gyfan gwbl o drefn Rhentu Cartrefi. Ar hyn o bryd, mae darpariaethau'r ddeddfwriaeth ddiwygio hon yn darparu mwy o sicrwydd deiliadaeth i weinidogion crefydd sy'n aml yn meddiannu eu llety drwy drwydded sylfaenol. Rydym wedi derbyn sylwadau gan Cytûn, cynrychiolwyr eglwysi yng Nghymru, sydd wedi mynegi pryder y byddai dull o'r fath yn cael effaith ar y ffordd y mae eglwysi’n gweithredu ar hyn o bryd. Er bod fy swyddogion mewn cysylltiad â Cytûn ynglŷn â'r mater hwn, rwy'n ymwybodol na ofynnwyd am farn yr holl unigolion yr effeithir arnynt eto. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i adolygu'r mater hwn ac yn ceisio defnyddio'r pwerau is-ddeddfwriaeth sydd ar gael i fynd i'r afael ag unrhyw fater sy'n codi, os bydd angen. Felly, mae arnaf ofn na allaf gefnogi gwelliant 56.

13:40

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 10? A oes unrhyw wrthwynebiad i welliant 10? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad, ac felly mi wnawn ni symud i bleidlais ar welliant 10. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Felly mae gwelliant 10 wedi ei gymeradwyo. 

Gwelliant 10: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Laura Jones, gwelliant 53. A yw'n cael ei gynnig? Yn ffurfiol? Gwelliant 53 yn eich enw chi. A ydych yn ei gynnig yn ffurfiol?

Cynigiwyd gwelliant 53 (Laura Anne Jones) 

A oes gwrthwynebiad?  

A oes unrhyw wrthwynebiad i welliant 53? [Gwrthwynebiad.] Oes, gwelaf wrthwynebiad. Felly, symudwn i bleidlais ar welliant 53.

Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 14, neb yn ymatal, 35 yn erbyn. Mae gwelliant 53 wedi ei wrthod.  

Gwelliant 53: O blaid: 14, Yn erbyn: 35, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Gwelliant 54, Laura Jones. A yw’n cael ei gynnig? Mae yn eich enw chi.

Cynigiwyd gwelliant 54 (Laura Anne Jones) 

Diolch. Y cwestiwn yw a oes unrhyw wrthwynebiad i welliant 54. [Gwrthwynebiad.] Oes, gwelaf wrthwynebiad. Felly, symudwn i bleidlais ar welliant 54.

Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 13, neb yn ymatal, 36 yn erbyn, ac felly mae'r gwelliant wedi ei wrthod. 

Gwelliant 54: O blaid: 13, Yn erbyn: 36, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Delyth Jewell, gwelliant 46 sydd nesaf. Ydy e'n cael ei symud? 

Cynigiwyd gwelliant 46 (Delyth Jewell).

Os derbynnir gwelliant 46, bydd gwelliant 1 yn methu. Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn 46? A oes unrhyw wrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad. Felly, fe symudwn i bleidlais ar welliant 46. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid wyth, dau yn ymatal, 39 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 46 wedi ei wrthod. 

Gwelliant 46: O blaid: 8, Yn erbyn: 39, Ymatal: 2

Gwrthodwyd y gwelliant

Grŵp 5: Cyfyngiadau ar roi hysbysiad (Gwelliannau 1, 2,3, 4, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23, 24, 28, 29, 30, 31, 8)

Grŵp 5 yw'r grŵp nesaf o welliannau. Mae'r grŵp yma'n ymwneud â chyfyngiadau ar roi hysbysiad, a gwelliant 1 yw'r prif welliant yn y grŵp. Dwi'n galw ar Julie James, y Gweinidog, i gyflwyno gwelliant 1 a'r gwelliannau eraill yn y grŵp ac i siarad iddyn nhw. Y Gweinidog, Julie James.

13:45

Cynigiwyd gwelliant 1 (Julie James).

Diolch, Lywydd. Rwy'n cynnig gwelliannau 1, 23, 29 a 30 y Llywodraeth, sy'n egluro pryd y gellir cyflwyno rhybudd o dan adran 173 i ddeiliad contract drwy aildeitlo adran 175 fel bod y pennawd yn cyfateb i'r adran ei hun. Bydd hyn yn cael gwared ar y posibilrwydd o amwysedd mewn perthynas â sefyllfa lle nad yw'r contract meddiannaeth yn caniatáu i ddeiliad y contract ddechrau meddiannu'r eiddo ar unwaith. Yn aml, gall hyn godi gydag eiddo ar osod i fyfyrwyr lle mae'r contract yn caniatáu i ddeiliad y contract ddechrau meddiannu o ddyddiad yn y dyfodol. O dan yr amgylchiadau hyn ac amgylchiadau tebyg, ni all landlord roi rhybudd adran 173 yn ystod y cyfnod sy'n dechrau ar y diwrnod y gwneir y contract ac a ddaw i ben chwe mis ar ôl y dyddiad meddiannu, ac mae'r gwelliant yn sicrhau bod pennawd adran 175 yn adlewyrchu'r ffaith honno.

Mae gwelliannau 2, 24 a 31 yn egluro pryd y gall landlord roi rhybudd cymal terfynu i ddeiliad contract drwy aildeitlo adran 196 fel bod y pennawd yn cyfateb i destun yr adran. Bydd yn parhau i fod yn wir fod landlord yn cael eu hatal rhag cyflwyno cymal terfynu o dan gontract cyfnod penodol am 18 mis ar ôl i'r contract ddod i ben, gan ddechrau gyda dyddiad meddiannu'r contract. Bydd y cyfyngiad hwn yn berthnasol ni waeth pryd yr ymrwymwyd i'r contract cyfnod penodol.

Mae gwelliannau 3, 4, 8 a 15 yn dileu cyfeiriadau at Ddeddf Tai (Cymru) 2014 yn y Bil hwn. Mae angen cymryd camau o'r fath, yn dilyn ystyriaeth fanwl o ddyfarniad Llys Apêl Jarvis v Evans yn 2020, mewn perthynas â Deddf Tai (Cymru) 2014. Mae'r dyfarniad wedi bod yn eithaf cymhleth wrth ei roi ar waith, nid yn unig mewn perthynas â Deddf 2014, ond o ran sut y caiff hyn ei fynegi gyda Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016. Mae gennyf rai pryderon y gallai unrhyw welliannau a gyflwynir ar y cam hwn i gyfrif am y dyfarniad hwn fod yn anghywir ac y byddai'n anodd eu cywiro. Felly, rwyf o'r farn ei bod yn ddoeth dileu'r cyfeiriadau hyn at Ddeddf 2014 fel y gellir ystyried y mater yn llawn a chyflwyno darpariaethau yn hyderus.

Mae gwelliannau 11, 12, 13 a 22 yn rhoi eglurder pellach ar gyflwyno rhybudd adran 173 neu 186 a rhybudd cymal terfynu gan landlord nad yw wedi darparu datganiad ysgrifenedig i ddeiliad y contract. Mae gwelliannau 11, 12 a 13 yn dileu unrhyw ansicrwydd posibl ynghylch gallu landlord i gyflwyno rhybudd lle na ddarparwyd datganiad ysgrifenedig i ddeiliad y contract. Pan na ddarparwyd datganiad ysgrifenedig gan y landlord, boed yn ystod y cyfnod o 14 diwrnod y darperir ar ei gyfer o dan adrannau 31(1) a 31(2) ai peidio, bydd y landlord wedi’u hatal rhag cyflwyno rhybudd a nodir o dan atodlen 2 hyd nes y darperir datganiad ysgrifenedig.

Mae adran 31(1) yn darparu cyfnod o 14 diwrnod i'r landlord ddarparu datganiad ysgrifenedig i ddeiliad y contract, gan ddechrau gyda dyddiad meddiannu'r contract. Mae adran 31(2) yn darparu cyfnod o 14 diwrnod, o’r dyddiad meddiannu neu pan ddaw'r landlord yn ymwybodol, i'r landlord ddarparu datganiad ysgrifenedig newydd i ddeiliad y contract pe bai deiliad y contract yn newid yn ystod oes y contract. Ni fydd landlord sy'n darparu datganiad ysgrifenedig o fewn y cyfnod o 14 diwrnod yn wynebu unrhyw sancsiynau pellach. Mae gwelliant 13 yn egluro bod landlord sydd wedi methu cydymffurfio â'r gofyniad hwn wedi’u gwahardd rhag rhoi rhybudd o dan adran 173 neu 186 o dan gymal terfynu landlord am gyfnod o chwe mis, gan ddechrau gyda'r diwrnod y darparodd y landlord y datganiad ysgrifenedig i ddeiliad y contract.

Mae gwelliant 14 yn egluro bod landlord wedi'u hatal rhag cyflwyno rhybudd pan fyddant yn mynd yn groes i’r gofynion diogelwch mewn perthynas â'r contract meddiannaeth.

Mae gwelliant 28 yn ymdrin â'r tenantiaethau a'r trwyddedau presennol hynny, a fydd yn trosi'n gontract meddiannaeth ar ôl i’r Ddeddf Rhentu Cartrefi gael ei gweithredu. Bydd gan landlord presennol, ar ôl i’r Ddeddf gael ei gweithredu, gyfnod o chwe mis o'r diwrnod penodedig—y dyddiad gweithredu—i roi copi o'r datganiad ysgrifenedig i ddeiliad y contract. Yn ystod y cyfnod hwn o chwe mis, mae'r contract meddiannaeth mewn grym ac mae’n berthnasol i’r un graddau i'r landlord a deiliad y contract. Mae gwelliant 28 yn egluro nad yw landlord wedi eu hatal rhag cyflwyno rhybudd o dan adran 173, adran 186, neu gymal terfynu landlord yn ystod y cyfnod hwn, p’un a yw'r datganiad ysgrifenedig wedi'i ddarparu i ddeiliad y contract ai peidio.

Felly, rwy’n annog yr Aelodau i gefnogi'r holl welliannau yn y grŵp hwn. Diolch, Lywydd.

Diolch. Cyn i mi alw ar Laura Jones i siarad, a gaf fi ymddiheuro i Laura Jones am beidio â’i galw yn y grŵp blaenorol o welliannau? Fy mai i yn llwyr oedd hynny a byddai wedi eich drysu. Mae’n ddrwg gennyf am hynny. Felly, os ydych yn dymuno gwneud unrhyw sylwadau ar welliannau 53 a 54 o'r grŵp blaenorol fel eu bod wedi'u cofnodi, mae croeso i chi wneud hynny. Ac wrth gwrs, siaradwch am y grŵp hwn o welliannau hefyd. Ymddiheuriadau, Laura.

Diolch, Lywydd, rwy'n gwerthfawrogi hynny. Iawn, ie, fe awn yn ôl at grŵp 4. Mae gwelliant 56 yn fy enw i yn gysylltiedig â'n gwelliant 54 rydym newydd ei drafod a phleidleisio arno. Ei nod yw egluro statws meddiannaeth gweinidog crefydd, ac unwaith eto, rwy'n ddiolchgar i Cytûn am eu cymorth.

Mewn tystiolaeth ysgrifenedig, dywed Cytûn mai eu safbwynt hwy yw nad yw gweinidogion crefydd sy'n meddiannu persondai wedi’u cynnwys o fewn terfynau’r Bil. Er enghraifft, nid yw gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru yn talu unrhyw rent, ffi’r drwydded nac unrhyw daliad arall i'r corff cynrychioliadol nac i unrhyw un o gyrff eraill yr Eglwys yng Nghymru. Mae Cytûn yn dadlau felly y byddai effaith uniongyrchol y Ddeddf yn newid y berthynas rhwng yr Eglwys a gweinidogion o fod yn berthynas nad yw'n berthynas gyflogaeth i un sy'n berthynas gyflogaeth. Fodd bynnag, maent hefyd yn cydnabod bod hwn yn ganlyniad anfwriadol i'r Bil a fyddai'n cael sylw drwy'r gwelliant hwn. Fy ngobaith yw y byddai'r Aelodau'n cefnogi hyn.

Weinidog, hoffwn ofyn hefyd am eglurhad ynghylch gwelliant 25, sy'n rhoi nifer o bwerau ychwanegol i Weinidogion Cymru dros Ddeddf 2016. Nid yw'r tabl diben ac effaith yn glir iawn ynglŷn â sut rydych yn bwriadu defnyddio'r pwerau hyn a allai fod yn bellgyrhaeddol yn y dyfodol. Felly, byddwn yn gwerthfawrogi rhywfaint o eglurder ar hynny. A ddylwn fynd yn syth ymlaen at grŵp 5, Lywydd?

13:50

Cyfyngiadau ar roi rhybudd. Weinidog, byddwn yn ymatal ar welliannau 1 a 2, a'u gwelliannau canlyniadol. Ni wnaf hyn oherwydd fy mod yn anghytuno â'r bwriad o gynyddu sicrwydd deiliadaeth, ond am fy mod yn dymuno codi materion a drafodwyd gan fy nghyd-Aelod Mark Isherwood AS yng Nghyfnod 2.

Yng Nghyfnod 2, fe wnaethom gyflwyno gwelliant yn seiliedig ar argymhellion a wnaed gan yr NRLA i ganiatáu i rybudd adran 173 chwe mis gael ei gyflwyno ar ôl pedwar mis, ond i ddod i rym ar ddiwedd y cyfnod penodol o chwe mis. Er nad yw'n amharu ar fwriadau'r Bil, mae'r NRLA wedi mynegi pryderon am yr effaith y gallai hyn ei chael mewn marchnadoedd lle mae cadw cylch blynyddol, y sector myfyrwyr yn bennaf, yn hanfodol er mwyn i'r sector rhentu redeg yn ddidrafferth. Cefnogwyd hyn hefyd gan arweinydd Cyngor Sir Ceredigion, cynghorydd Plaid Cymru, mewn llythyr diweddar at yr NRLA.

Gwrthododd y Gweinidog dderbyn y gwelliant hwn, gan ddadlau yn hytrach na fyddai myfyrwyr yn cael eu trin yn wahanol. Nid dyma oedd bwriad y gwelliant hwn. Ni fyddai'r gwelliant hwn chwaith wedi tarfu ar amcan Llywodraeth Cymru o flwyddyn o sicrwydd deiliadaeth a chyfnod rhybudd hirach. Ei unig fwriad oedd rhoi hyblygrwydd ychwanegol i'r landlordiaid ddiogelu'r cylch busnes sy'n hanfodol er mwyn i’r sector redeg yn effeithlon. Weinidog, sut rydych yn ymateb i bryderon dilys rhai yn y sector tai ynglŷn â’r effaith y bydd y ddarpariaeth hon yn ei chael ar y sector tai myfyrwyr, yn arbennig, a sut y gallwch leddfu'r pryderon hyn?

Gan symud ymlaen at welliant 2, fe wnaethom gyflwyno gwelliant cyfaddawd yng Nghyfnod 2, i ganiatáu ar gyfer cymal terfynu chwe mis, 10 mlynedd i'r tenant yn unig a argymhellwyd gan yr NRLA. Fodd bynnag, gwrthodwyd hyn gan y Gweinidog. Deilliai hynny o bryderon fod rhai tenantiaid yn awyddus i gael hyblygrwydd fel y gallant ymateb i newidiadau yn eu bywydau personol. Fel y cyfryw, a wnaiff y Gweinidog ddarparu sicrwydd ynglŷn â sut y mae'r Bil yn darparu ar gyfer tenantiaid sydd angen hyblygrwydd, gan gynyddu sicrwydd deiliadaeth ar yr un pryd?

Yn olaf, rydym yn ymatal ar welliant 15, gan nad ymddengys ei fod yn datrys dyfarniad achos diweddar Jarvis v. Evans yn llawn. Yn wir, mae'n dychwelyd i'r status quo, fel yr amlinellwyd yn Neddf Tai (Cymru) 2014. Fel y cyfryw, roeddwn yn awyddus i ofyn a yw hwn yn welliant dros dro cyn newidiadau pellach, neu a ydych yn fodlon ei fod yn ymateb i'r dyfarniad diweddar? Diolch.

Diolch, Lywydd. Wel, gan ddechrau gyda'r pwynt olaf hwnnw’n gyntaf, credaf i mi egluro yn fy nghyflwyniad ein bod yn dileu'r cyfeiriadau oherwydd cymhlethdod yr achos dan sylw. Mae angen ystyriaeth bellach ar gymhlethdod y dyfarniad hwnnw. Felly, rydym wedi dileu pob cyfeiriad at Ddeddf 2014 o ganlyniad i hynny.

O ran y pwyntiau eraill, rwy’n deall y pwynt y mae Laura Anne yn ei wneud, ond nid ydym yn derbyn bod y darpariaethau a nodir yma yn tarfu'n ormodol ar gylch busnes y landlordiaid. Mae'r gwelliannau yn y grŵp yn gwneud amryw o newidiadau i'r cyfyngiadau ar roi rhybudd. Rydym wedi gweithio'n galed iawn gyda'r holl randdeiliaid—tenantiaid a landlordiaid—i sicrhau bod hwn yn gyfaddawd rhesymol rhyngddynt. Gofynnaf felly i'r Aelodau gefnogi'r holl welliannau yn y grŵp. Diolch.

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 1, felly? A oes unrhyw wrthwynebiad i welliant 1? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi'n gweld gwrthwynebiad. Felly, symudwn i bleidlais ar welliant 1. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 35, naw yn ymatal, pump yn erbyn. Felly, mae gwelliant 1 wedi'i gymeradwyo.

13:55

Gwelliant 1: O blaid: 35, Yn erbyn: 5, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 2 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 2? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, gwrthwynebiad, felly pleidlais ar welliant 2 yn enw Julie James. Agor y bleidlais. O blaid 35, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn. Felly, mae gwelliant 2 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 2: O blaid: 35, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 3 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 3? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 3. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 35, 11 yn ymatal, dau yn erbyn. Felly, mae gwelliant 3 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 3: O blaid: 35, Yn erbyn: 2, Ymatal: 11

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 4 (Julie James).

A oes gwrthwynebiad i welliant 4? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly cawn ni bleidlais ar welliant 4. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, 11 yn ymatal, dau yn erbyn. Ac felly, mae gwelliant 4 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 4: O blaid: 36, Yn erbyn: 2, Ymatal: 11

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 11 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 11? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais, felly, ar welliant 11. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Mae gwelliant 11 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 11: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 12 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 12? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly pleidlais ar welliant 12. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Felly, mae gwelliant 12 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 12: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 13 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 13? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 13. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Ac felly, mae gwelliant 13 wedi'i dderbyn.

14:00

Gwelliant 13: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 14 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 14? Oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 14. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, pedwar yn ymatal, neb yn erbyn, ac felly mae gwelliant 14 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 14: O blaid: 45, Yn erbyn: 0, Ymatal: 4

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 15 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 15? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly cawn ni bleidlais ar welliant 15. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, 12 yn ymatal, un yn erbyn, felly mae gwelliant 15 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 15: O blaid: 36, Yn erbyn: 1, Ymatal: 12

Derbyniwyd y gwelliant

Grŵp 6: Tynnu hysbysiad yn ôl (Gwelliannau 47, 48, 49, 50, 55)

Grŵp 6 yw'r grŵp nesaf o welliannau, ac mae'r rheini'n ymwneud â thynnu hysbysiad yn ôl. Gwelliant 47 yw'r prif welliant yn y grŵp yma. Dwi'n galw ar Laura Jones i gyflwyno'r gwelliant ac i siarad i'r gwelliannau yn y grŵp. Laura Jones.

Cynigiwyd gwelliant 47 (Laura Anne Jones).

Diolch, Lywydd. Rwy’n siarad am bob gwelliant: 47, 48, 49, 50 a 55 yn fy enw i, sy'n ei gwneud yn ofynnol i landlord roi rhybudd penodol i'r deiliad contract fod rhybudd wedi'i dynnu'n ôl. Mae adran 8 yn caniatáu i landlordiaid dynnu rhybudd adran 173 diffygiol yn ôl a'i ailgyhoeddi ar y ffurf gywir, gyda'r amod bod y cyfnod rhybudd yn dechrau o'r dyddiad ailgyhoeddi. Mewn tystiolaeth ysgrifenedig i'r Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau, dadleuodd Shelter Cymru fod y ddarpariaeth o dan adran 8, fel y'i drafftiwyd, yn aneglur. Mae Shelter hefyd wedi awgrymu, er mai'r goblygiad fydd bod yr hysbysiad newydd yn disodli'r rhybudd blaenorol, mae hyn yn gadael lle i ddryswch. Mae Shelter yn rhoi enghraifft o adeg y gall dryswch o'r fath ddigwydd: efallai na fydd deiliad contract yn deall pa rybudd yw'r un cywir neu gallai landlord geisio dibynnu ar naill ai/neu os oes un yn ddiffygiol. Mae'r gwelliant hwn yn sicrhau bod tenantiaid yn cael eu hysbysu pan fydd rhybudd wedi'i dynnu'n ôl, fel bod y landlord a'r tenant yn glir ynglŷn â'u hawliau a'u rhwymedigaethau. Fel y mae Shelter yn dadlau, os ydym eisiau cydymffurfiaeth, mae angen eglurhad. Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n cefnogi ein gwelliannau, ac edrychaf ymlaen at y ddadl.

Diolch, Lywydd. Rwy'n deall mai'r bwriad y tu ôl i'r gwelliannau hyn yw egluro, drwy fod yn fwy eglur, fod y rhybudd perthnasol yn cael ei dynnu'n ôl. Gallwn weld bod rhinwedd mewn gwneud rhai addasiadau i'r darpariaethau yn Neddf 2016, ond yn anffodus, nid ydym yn credu bod y darpariaethau hyn yn gweithio fel ag y maent. Yn anffodus, ni chodwyd y rhain yng Nghyfnod 2, lle byddem wedi croesawu cyfle i weithio gyda chi ar y geiriad, ond yn anffodus, nid yw hynny'n bosibl bellach.

Fodd bynnag, rwy'n hyderus y byddwn yn gallu atal unrhyw ddryswch posibl drwy sicrhau bod y gofynion yn hollol glir mewn canllawiau ategol, ac rwy'n ddiolchgar iawn ichi am dynnu ein sylw at y mater. Ymhellach, rwy'n ymwybodol hefyd fod gennym bŵer yn adran 236(3) o Ddeddf 2016 i ragnodi ffurf rhybuddion, a gellid defnyddio hwn hefyd, os oes angen, i sicrhau nad oes unrhyw ddryswch ynghylch hysbysiadau tynnu'n ôl. Felly, mae arnaf ofn nad yw'r Llywodraeth yn cefnogi'r gwelliannau hyn, er fy mod yn llwyr ddeall y bwriad sy'n sail iddynt. Diolch.

Rwy'n gwerthfawrogi hynny, a diolch am eich sylwadau caredig yn gynharach, Delyth. A diolch am gyfrannu at y ddadl honno. Ond heb fynd dros y ddadl eto, mae yna—. Rydym yn dal i deimlo bod y rhain yn welliannau angenrheidiol, ac rwy'n gobeithio y bydd yr Aelodau'n eu cefnogi. Diolch.

Ocê. Y gwelliant cyntaf, felly, yw gwelliant 47. A ddylid derbyn gwelliant 47? A oes gwrthwynebiad i hynny? [Gwrthwynebiad.] Oes, mae gwrthwynebiad, ac felly fe wnawn ni bleidleisio ar welliant 47. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid naw, pedwar yn ymatal, 36 yn erbyn. Mae gwelliant 47 wedi'i wrthod.

14:05

Gwelliant 47: O blaid: 9, Yn erbyn: 36, Ymatal: 4

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 48 (Laura Anne Jones).

Diolch. Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 48? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 48. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid naw, pedwar yn ymatal ac mae 36 yn erbyn, ac felly mae gwelliant 48 wedi'i wrthod.

Gwelliant 48: O blaid: 9, Yn erbyn: 36, Ymatal: 4

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 49 (Laura Anne Jones).

Y cwestiwn felly yw: a oes gwrthwynebiad i welliant 49? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais ar welliant 49. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. Gwelliant 49, y canlyniad: o blaid naw, pedwar yn ymatal, 36 yn erbyn, felly mae'r gwelliant yn cael ei wrthod.

Gwelliant 49: O blaid: 9, Yn erbyn: 36, Ymatal: 4

Gwrthodwyd y gwelliant

Gwelliant 50. 

Laura Jones, a yw'n cael ei gynnig, gwelliant 50?

Cynigiwyd gwelliant 50 (Laura Anne Jones).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 50? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 50. Agor y bleidlais. O blaid naw, pedwar yn ymatal, 36 yn erbyn, ac felly mae'r gwelliant wedi'i wrthod. 

Gwelliant 50: O blaid: 9, Yn erbyn: 36, Ymatal: 4

Gwrthodwyd y gwelliant

Gwelliant 16 yw'r gwelliant nesaf.

Julie James, a yw'n cael ei gynnig?

Cynigiwyd gwelliant 16 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 16? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly pleidlais ar welliant 16. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, pedwar yn ymatal a neb yn erbyn, ac felly gwelliant 16 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 16: O blaid: 45, Yn erbyn: 0, Ymatal: 4

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 17 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 17? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais ar welliant 17, felly. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, pedwar yn ymatal, neb yn erbyn, felly gwelliant 17 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 17: O blaid: 45, Yn erbyn: 0, Ymatal: 4

Derbyniwyd y gwelliant

Laura Jones, gwelliant 51.

Gwelliant 51, a yw'n cael ei gynnig?

Cynigiwyd gwelliant 51 (Laura Anne Jones).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 51? Oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly symudwn i bleidlais ar welliant 51. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 10, tri yn ymatal, 36 yn erbyn—gwelliant 51 wedi'i wrthod.

Gwelliant 51: O blaid: 10, Yn erbyn: 36, Ymatal: 3

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 52 (Laura Anne Jones).

Diolch. Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 52? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Yes. Felly, fe wnawn ni gael pleidlais ar welliant 52. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 11, dau yn ymatal, 36 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 52 wedi ei wrthod.

Gwelliant 52: O blaid: 11, Yn erbyn: 36, Ymatal: 2

Gwrthodwyd y gwelliant

14:10
Grŵp 7: Newidiadau i daliadau a ganiateir o dan Ddeddf Rhentu Cartrefi (Ffioedd etc.) (Cymru) 2019 (Gwelliannau 5, 6, 7)

Grŵp 7 yw'r grŵp nesaf o welliannau. Mae'r rhain yn ymwneud â newidiadau i daliadau a ganiateir o dan Ddeddf Rhentu Cartrefi (Ffioedd etc.) (Cymru) 2019. Gwelliant 5 yw'r prif welliant y tro yma, a dwi'n galw ar Julie James i gyflwyno'r gwelliant ac i siarad i'r grŵp. Julie James.

Cynigiwyd gwelliant 5 (Julie James).

Diolch, Lywydd. Mae gwelliant 5 yn diwygio Atodlen 1 i Ddeddf Rhentu Cartrefi (Ffioedd etc.) (Cymru) 2019 ac yn caniatáu talu am gopi pellach o ddatganiad ysgrifenedig o gontract meddiannaeth. Yn fras, pwrpas Deddf 2019 yw gwahardd landlordiaid ac asiantaethau gosod tai rhag gofyn am daliadau gan ddeiliaid contract neu denantiaid o dan gontract meddiannaeth safonol, oni chaniateir y taliadau hynny o dan y Ddeddf honno. Nodir y taliadau hynny a ganiateir yn Atodlen 1 i Ddeddf 2019. O ystyried bod adran 31(5) o Ddeddf 2016 yn nodi y caiff landlord godi ffi resymol am ddarparu datganiad ysgrifenedig pellach, mae angen cynnwys y taliad hwn yn Atodlen 1 i Ddeddf 2019.

Mae gwelliant 6 yn caniatáu talu taliadau gwasanaeth i landlordiaid cymunedol a darparwyr llety â chymorth mewn perthynas â chontractau meddiannaeth safonol, gydag effaith ôl-weithredol o'r dyddiad y daeth Deddf 2019 i rym. Mae gwelliant 7 yn darparu ar gyfer cychwyn gwelliant 6 yn gynnar ar gael Cydsyniad Brenhinol, a ystyrir yn gam priodol ac ymarferol i leihau'r cyfnod ôl-weithredol.

Fel sy'n wir gyda chopïau o ddatganiadau ysgrifenedig, nid yw'r rhestr o daliadau a ganiateir sydd wedi’u cynnwys yn Atodlen 1 i Ddeddf 2019 yn cynnwys taliadau gwasanaeth ar hyn o bryd—hynny yw, pethau fel cynnal a chadw tiroedd, cynnal a chadw ardaloedd cyffredin mewn blociau o fflatiau a glanhau ffenestri allanol. Mae Deddf 2019 yn canolbwyntio ar sicrhau nad yw deiliaid contract yn ddarostyngedig i ffioedd ychwanegol a/neu afresymol a godir gan asiantaethau gosod tai a landlordiaid preifat. Bydd y mwyafrif o denantiaethau yn y sector tai cymdeithasol yn gontractau diogel ac felly nid ydynt yn ddarostyngedig i'w darpariaethau. Fodd bynnag, byddai contractau safonol cychwynnol, contractau safonol gwaharddedig a chontractau safonol â chymorth a gyhoeddir gan landlordiaid cymunedol a darparwyr llety â chymorth yn ddarostyngedig i'w darpariaethau. O ganlyniad, mae taliadau gwasanaeth mewn perthynas â'r mathau hyn o denantiaethau tai cymdeithasol wedi'u gwahardd gan Ddeddf 2019. Mae'r effaith hon yn anfwriadol. Mae taliadau gwasanaeth yn elfen angenrheidiol o denantiaethau tai cymdeithasol, yn enwedig mewn llety â chymorth lle gall cost y gwasanaethau sy'n angenrheidiol i gadw pobl agored i niwed yn ddiogel ac mewn cartref addas fod yn sylweddol. Mae gwelliant 6 yn unioni'r sefyllfa hon. Mae'n ychwanegu taliadau gwasanaeth a godir gan landlord cymunedol neu ddarparwr llety â chymorth fel taliad a ganiateir o dan Atodlen 1 i Ddeddf 2019, ac eithrio sefyllfaoedd lle mae landlord cymunedol yn ymgymryd â gweithgaredd rhentu masnachol.

Hyd nes y gweithredir y system o gontractau meddiannaeth sydd i'w chyflwyno gan Ddeddf Rhentu Cartrefi 2016, mae rheoliadau darpariaeth drosiannol, a ddaeth i rym ym mis Medi 2019 ar yr un pryd â Deddf 2019, yn cymhwyso rhai Rhannau o Ddeddf 2019 i'r tenantiaethau byrddaliadol sicr presennol. Mae gwelliant 6 yn diwygio'r rheoliadau hyn fel y bydd taliadau gwasanaeth, yn ystod y cyfnod trosglwyddo, yn daliadau a ganiateir mewn perthynas â thenantiaethau byrddaliadol sicr o dan yr un amgylchiadau ag y cânt eu caniatáu mewn perthynas â chontractau meddiannaeth safonol.

Mae'r gwelliannau i'r rheoliadau trosiannol yn cymhwyso cynnwys taliadau gwasanaeth fel taliadau a ganiateir yn ôl-weithredol o'r dyddiad y daeth Deddf 2019 i rym, hynny yw, 1 Medi 2019. O ganlyniad, bydd y taliadau gwasanaeth a godir gan landlordiaid cymwys yn gyfreithlon o'r dyddiad hwnnw ymlaen. Er nad ydym yn rhagweld y bydd y newid hwn yn cael unrhyw effaith andwyol ar denantiaid, mae gwelliant 6 yn gwahardd landlord sydd wedi codi tâl gwasanaeth yn ystod y cyfnod hwnnw rhag rhoi rhybudd adran 21 am gyfnod o chwe mis. Am resymau tebyg, mae dwy ddarpariaeth arbedion wedi'u cynnwys. Mae'r cyntaf yn golygu bod unrhyw rybudd adran 21 a gyflwynir cyn i'r gwelliant ddod i rym yn parhau i fod yn annilys. Mae'r ail yn golygu bod unrhyw orchymyn ad-dalu a wneir o dan adran 22(1) o Ddeddf 2019 wedi'i arbed.

Mae diwygio Deddf 2019 i ganiatáu taliadau gwasanaeth mewn perthynas â chontractau meddiannaeth safonol a gyhoeddir yn y sector tai cymdeithasol yn hanfodol i sicrhau ei bod yn parhau i fod yn economaidd hyfyw i ddarparwyr ddarparu ar gyfer grwpiau penodol o bobl agored i niwed. Mae hyn yn arbennig o wir yn y sector llety â chymorth. Mae sicrhau bod y newid yn gymwys yn ôl-weithredol yn hanfodol er mwyn sicrhau nad yw darparwyr tai cymdeithasol yn cael eu niweidio'n ddifrifol yn ariannol drwy orfod ad-dalu arian a gasglwyd yn flaenorol, a thrwy hynny leihau eu gallu i ddarparu yn y dyfodol. Am y rhesymau hyn, rwy'n annog yr Aelodau i gefnogi gwelliannau 5, 6 a 7.

Weinidog, rwy'n croesawu'r gwelliannau hyn, ac yn arbennig gwelliant 6. Rwy'n deall bod llawer yn y sector tai cymdeithasol wedi cyflwyno sylwadau i chi am y mater, ac rwy'n falch eich bod wedi dod o hyd i ffordd ymlaen. Er fy mod yn deall y camau y mae'r Llywodraeth wedi'u cymryd, tybed sut y cododd y mater yn y lle cyntaf. Yn eich nodiadau esboniadol, rydych yn cydnabod bod Deddf Rhentu Cartrefi (Ffioedd etc.) (Cymru) 2019 wedi arwain at rai canlyniadau anfwriadol. Mae hon yn thema sydd wedi codi yn ystod hynt Bil Rhentu Cartrefi (Diwygio) (Cymru). Deallaf na allwn ragweld yr holl faterion a allai godi drwy ddeddfwriaeth, ond gyda phob dyledus barch rwy’n cwestiynu ai amwysedd yn y broses o ddrafftio'r ddeddfwriaeth Gymreig sy'n creu'r problemau hyn y gellid eu hosgoi yn y lle cyntaf.

Fel rydych wedi amlinellu, credir bod gan landlordiaid cymdeithasol cofrestredig gyfanswm risg ariannol o £3.5 miliwn. Mae hyn yn pwysleisio pa mor ddifrifol yw'r canlyniad anfwriadol honedig hwn mewn gwirionedd. Yn bwysicaf oll, fodd bynnag, hoffwn eich holi am eich asesiad o'r effaith y bydd hyn yn ei chael ar denantiaid, y mae llawer ohonynt ar incwm is. A fydd unrhyw denantiaid yn cael ad-daliad am unrhyw gostau yr eir iddynt, ac a allech chi roi rhywfaint o wybodaeth am eich trafodaethau gyda'r Adran Gwaith a Phensiynau ynghylch lliniaru unrhyw effeithiau posibl ar y budd-daliadau y gallai'r rhai yr effeithir arnynt fod yn eu cael? Hefyd, bydd pryderon ynglŷn ag a yw holl ddarpariaethau gwelliant 6 o fewn y cymhwysedd deddfwriaethol. Ac felly, byddwn yn ddiolchgar am eich eglurhad ar hyn. Diolch.

14:15

Diolch, Lywydd. Yn gyntaf, rwyf eisiau pwysleisio mai taliadau am wasanaethau a ddarparwyd yw'r rhain a rhai y mae tenantiaid wedi parhau i wneud taliadau amdanynt. Nid yw darparwyr tai cymdeithasol yn ymwybodol o unrhyw denant sydd wedi gwrthod gwneud taliad ar y sail ei fod yn anghyfreithlon o dan Ddeddf 2019. Ar y cyfan, nid yw’r gwelliant ond yn rheoleiddio'r hyn sydd eisoes wedi digwydd. Ar ben hynny, mae'n bwysig cofio y bydd cyfran fawr o'r taliadau a wnaed wedi cael eu talu gan fudd-dal tai neu gredyd cynhwysol. Pe na baem yn gwneud y newidiadau hyn yn ôl-weithredol, gallai unrhyw ad-daliad o daliadau gwasanaeth y gallai fod yn ofynnol i landlordiaid eu gwneud o ganlyniad arwain at atal budd-daliadau tra bydd cais yn cael ei ailasesu. Ar y gwaethaf, gallai arwain at alwadau i ad-dalu budd-daliadau ac i unigolion gael eu trosglwyddo o fudd-dal tai i drefniadau a allai fod yn llai ffafriol o dan gredyd cynhwysol.

Rwyf hefyd eisiau pwysleisio bod nifer o fesurau diogelwch i denantiaid wedi'u hymgorffori yng ngwelliant 6. Ar hyn o bryd, mae hysbysiadau dim bai adran 21 yn annilys lle gwnaed taliadau gwaharddedig. Hyd yn oed ar ôl i'r taliadau gael eu gwneud yn gyfreithlon, mae'r gwelliant yn mynnu y byddai unrhyw rybudd adran 21 annilys a gyhoeddwyd yn flaenorol yn parhau i fod yn annilys. Yn fwy na hynny, bydd landlordiaid sydd wedi codi tâl gwasanaeth yn ystod y cyfnod rhwng 1 Medi 2019 a’r adeg y daeth y gwelliant i rym yn cael eu gwahardd rhag cyhoeddi rhybudd adran 21 am chwe mis arall ar ôl i'r newid deddfwriaethol ddod i rym. Bydd hyn yn caniatáu amser i'r tenant ddeall y sefyllfa gyfreithiol a datrys unrhyw ôl-ddyledion taliadau gwasanaeth a allai fod wedi digwydd o ganlyniad i'r ôl-weithredu. Rwyf hefyd yn credu ei bod yn werth tynnu sylw at y ffaith na ellid codi tâl ôl-weithredol ar unrhyw denant am wasanaethau na chodwyd tâl amdanynt yn ystod y cyfnod pan oedd hyn wedi'i wahardd.

Mae'r pwynt arall a wnaeth yr Aelod yn syml iawn, Lywydd. Rydym yn fodlon bod hyn o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd a Llywodraeth Cymru. Diolch.

Y cwestiwn yw, felly: a ddylid derbyn gwelliant 5? A oes unrhyw wrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly dyma ni'n cael pleidlais ar welliant 5. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 46, dau yn ymatal, un yn erbyn. Mae gwelliant 5 wedi ei gymeradwyo, felly.

Gwelliant 5: O blaid: 46, Yn erbyn: 1, Ymatal: 2

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 6 (Julie James).

Diolch. Oes gwrthwynebiad i welliant 6? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 6. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, dau yn ymatal, dau yn erbyn. Felly, mae gwelliant 6 wedi ei dderbyn.  

Gwelliant 6: O blaid: 45, Yn erbyn: 2, Ymatal: 2

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 18 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 18? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais ar welliant 18. Agor y bleidlais. O blaid 45, pedwar yn ymatal, neb yn erbyn. Felly, mae gwelliant 18 wedi ei dderbyn.

14:20

Gwelliant 18: O blaid: 45, Yn erbyn: 0, Ymatal: 4

Derbyniwyd y gwelliant

Laura Jones, gwelliant 55 yn eich enw chi. A yw'n cael ei gynnig?

Cynigiwyd gwelliant 55 (Laura Anne Jones).

Diolch. A oes gwrthwynebiad i welliant 55? [Gwrthwynebiad.] Oes, felly agor y bleidlais ar welliant 55. Cau'r bleidlais. O blaid naw, pedwar yn ymatal, 36 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 55 wedi ei wrthod.

Gwelliant 55: O blaid: 9, Yn erbyn: 36, Ymatal: 4

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 19 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 19? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais, felly, ar welliant 19. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, pedwar yn ymatal, neb yn erbyn. Mae gwelliant 19 wedi ei dderbyn.

Gwelliant 19: O blaid: 45, Yn erbyn: 0, Ymatal: 4

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 20 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 20? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais, felly, ar welliant 20. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Mae gwelliant 20 wedi ei dderbyn.

Gwelliant 20: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Gwelliant 56—

—yn eich enw chi, Laura Jones. A yw'n cael ei gynnig?

Cynigiwyd gwelliant 56 (Laura Jones).

Diolch. Oes gwrthwynebiad i welliant 56? A oes gwrthwynebiad i welliant 56?

A allaf weld—? Gallaf, gallaf weld gwrthwynebiad. [Gwrthwynebiad.] Ie, diolch i chi. Mae gwrthwynebiad a galwaf am bleidlais ar welliant 56.

Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 13, neb yn ymatal, 36 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 56 wedi ei wrthod.

Gwelliant 56: O blaid: 13, Yn erbyn: 36, Ymatal: 0

Gwrthodwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 21 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 21? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 21. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn. Felly, mae'r gwelliant wedi ei gymeradwyo.

Gwelliant 21: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 22 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 22? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 22. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, tri yn ymatal, un yn erbyn. Ac mae gwelliant 22 wedi ei gymeradwyo.

Gwelliant 22: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 23 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 23? [Gwrthwynebiad.] Oes. Agorwn y bleidlais, felly, ar welliant 23. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, 12 yn ymatal, un yn erbyn. Felly, mae gwelliant 23 wedi ei dderbyn.

Gwelliant 23: O blaid: 36, Yn erbyn: 1, Ymatal: 12

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 24 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 24? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais, felly, ar welliant 24. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, 12 yn ymatal, un yn erbyn, ac felly mae gwelliant 24 wedi'i dderbyn.

14:25

Gwelliant 24: O blaid: 36, Yn erbyn: 1, Ymatal: 12

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 25 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 25? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais ar welliant 25. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn. Felly, mae gwelliant 25 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 25: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 26 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 26? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly pleidlais ar welliant 26. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn, ac felly mae gwelliant 26 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 26: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 27 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 27? [Gwrthwynebiad.] Oes. Pleidlais ar welliant 27. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn, ac felly mae gwelliant 27 wedi'i gymeradwyo.

Gwelliant 27: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 28 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 28? [Gwrthwynebiad.] Oes, ac felly pleidlais ar welliant 28. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, neb yn ymatal, pedwar yn erbyn, ac felly mae gwelliant 28 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 28: O blaid: 45, Yn erbyn: 4, Ymatal: 0

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 29 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 29? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 29. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn, ac felly mae gwelliant 29 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 29: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 30 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 30? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 30. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn, ac felly mae gwelliant 30 wedi'i dderbyn.

Gwelliant 30: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 31 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 31? Oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 31. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, naw yn ymatal, pedwar yn erbyn. Felly, mae gwelliant 31 wedi'i dderbyn.

14:30

Gwelliant 31: O blaid: 36, Yn erbyn: 4, Ymatal: 9

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 7 (Julie James).

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 7? [Gwrthwynebiad.] Na, mae yna wrthwynebiad. Ac, felly, pleidlais ar welliant 7. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 45, ymatal tri, un yn erbyn. Ac, felly, mae gwelliant 7 wedi ei dderbyn.

Gwelliant 7: O blaid: 45, Yn erbyn: 1, Ymatal: 3

Derbyniwyd y gwelliant

Cynigiwyd gwelliant 8 (Julie James).

Oes gwrthwynebiad i welliant 8? [Gwrthwynebiad.] Oes. Felly, pleidlais ar welliant 8. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, 12 yn ymatal, un yn erbyn. Ac, felly, mae gwelliant 8 wedi ei dderbyn.  

Gwelliant 8: O blaid: 36, Yn erbyn: 1, Ymatal: 12

Derbyniwyd y gwelliant

A dyna ni, dyna ddiwedd y pleidleisiau ar y Cyfnod 3 yma. Dŷn ni wedi cyrraedd y diwedd, felly, o'r ystyriaeth o Gyfnod 3 o'r Bil Rhentu Cartrefi (Diwygio) (Cymru), a dwi'n datgan y bernir pob adran o'r Bil a phob Atodlen iddo wedi eu derbyn. Daw hynny felly â'n trafodion ni ar Gyfnod 3 i ben, ac fe wnaf i atal y cyfarfod dros dro, ac fe wnawn ni ailgychwyn am 2.40 p.m.. Atal y cyfarfod felly.

Barnwyd y cytunwyd ar bob adran o'r Bil.

Ataliwyd y Cyfarfod Llawn am 14:32.

14:40

Ailymgynullodd y Senedd am 14:40, gyda'r Dirprwy Lywydd (Ann Jones) yn y Gadair.

2. Cwestiynau i'r Gweinidog Cyllid a’r Trefnydd

Eitem 2 ar yr agenda y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Gweinidog Cyllid a'r Trefnydd. Cwestiwn 1, Janet Finch-Saunders.

Y Sector Twristiaeth

1. Pa gyllid ychwanegol y bydd Llywodraeth Cymru yn ei ddyrannu i fynd i'r afael â phwysau ariannol yn y sector twristiaeth? OQ56268

Rydym wedi ymrwymo dros £2 biliwn i gefnogi busnesau ac mae £1.7 biliwn o'r cyllid hwnnw eisoes wedi cyrraedd busnesau ledled Cymru. Fis diwethaf, cyhoeddwyd £200 miliwn ychwanegol i gefnogi busnesau yr effeithiwyd arnynt gan gyfyngiadau lefel rhybudd 4, a fydd yn eu helpu gyda chostau gweithredol hyd at ddiwedd mis Mawrth.

Diolch. Nawr, mae llawer yn y sector twristiaeth wedi egluro i mi, gan gynnwys yn fy fforwm gwestywyr y bore yma, nad yw'r grantiau hyd yma gan y Llywodraeth hon yng Nghymru prin wedi crafu'r wyneb. Eu geiriau hwy, nid fy ngeiriau i. Ac maent hwy, fel perchnogion busnes, yn teimlo'n ddigalon ac wedi dioddef cam dan ddwylo eich Llywodraeth chi. Nawr, mae nifer o gamau y gallwch eu cymryd i helpu i adfer ein diwydiant twristiaeth yn awr: gweithio gyda'ch cyd-Aelodau ac awdurdodau lleol i sicrhau bod costau, megis trwyddedau parcio, trwyddedau priodas a gwerthu alcohol yn cael eu hepgor; rhoi sicrwydd i fusnesau drwy roi diwedd ar y camsyniad fod y system haenau yn gynllun adfer naturiol. Mae angen iddynt wybod yn awr a fyddant yn gallu agor erbyn y Pasg, er mwyn dechrau paratoi pethau fel recriwtio staff, trefnu cyflenwadau a derbyn archebion.

Mae galwadau arnoch i fynd i'r afael â'r ffaith warthus fod Dadansoddiad Cyllidol Cymru wedi canfod bod £655 miliwn o gyllid COVID-19 gan Lywodraeth y DU yn aros i gael ei neilltuo Gadewch i ni fod yn glir: y bwriad ar gyfer yr arian hwn oedd iddo gefnogi'r union fusnesau hyn, nid gorwedd yng nghoffrau Llywodraeth Cymru. Felly, pa drafodaethau rydych wedi'u cael gyda Gweinidogion eraill yn eich Llywodraeth yng Nghymru i sicrhau bod yr arian hwn yn cael ei roi i'r busnesau hyn? A pha gynlluniau adfer y byddwch yn eu rhoi ar waith fel bod gan y sector twristiaeth ganllawiau clir ar ailagor? Er fy mod yn ailadrodd y cynllun adfer ar gyfer y sector hwn a bod angen amlinellu protocolau clir sy'n berthnasol i'r risg COVID bresennol ar frys, eglurwch yn awr, heddiw, sut y byddwch yn sicrhau bod y £655 miliwn sy'n weddill yn cyrraedd ein busnesau, ac yn gwneud hynny cyn diwedd y flwyddyn ariannol hon. Diolch.

Wel, gadewch i ni fod yn glir, Ddirprwy Lywydd, fod Dadansoddiad Cyllidol Cymru hefyd wedi nodi bod Llywodraeth Cymru wedi dosbarthu mwy o arian i fusnesau ledled Cymru nag a gawsom gan Lywodraeth y DU mewn symiau canlyniadol. Ac mae hynny'n golygu mai'r pecyn cymorth sydd ar gael i fusnesau yma yng Nghymru yw'r pecyn cymorth mwyaf hael yn unrhyw ran o'r DU.

Gallai busnes lletygarwch nodweddiadol yng Nghymru gyda'r hyn sy'n cyfateb i chwe aelod o staff amser llawn fod wedi bod yn gymwys i dderbyn rhwng £12,000 a £14,000 i'w helpu drwy gyfnod y cyfyngiadau ac i mewn i'r flwyddyn newydd. Ac mae hynny'n cymharu'n ffafriol iawn â Llywodraeth y DU, sy'n cynnig dyfarniad uchaf o £9,000 ac mae hwnnw'n cael ei roi i'r rhai sydd â gwerth ardrethol o dros £51,000. Felly, mae'n amlwg iawn fod gennym y pecyn cymorth mwyaf hael yn unrhyw ran o'r DU. Nid yw hynny'n golygu ein bod yn cymryd unrhyw ran o hyn yn ganiataol a'n bod yn llaesu dwylo. Rydym yn archwilio'n gyson beth arall y gallwn ei wneud i gefnogi busnesau.

Ac o ran y cyllid ychwanegol sydd eto i'w ddyrannu, byddaf yn cyhoeddi ein trydedd gyllideb atodol yn fuan iawn wrth gwrs, a bydd honno'n nodi ystod eang o ddyraniadau ar draws portffolios Llywodraeth Cymru er mwyn ein helpu i ymateb i'r argyfwng coronafeirws. Edrychaf ymlaen at gyflwyno honno gerbron y Senedd yn fuan iawn.

Weinidog, rwy'n pryderu'n arbennig am y busnesau gwely a brecwast llai o faint na chafodd fawr ddim cymorth y llynedd os o gwbl. Roedd llawer ohonynt yn fusnesau bach ffyniannus a oedd yn darparu arian pensiwn ychwanegol a chwmnïaeth i'w perchnogion a chyflogaeth ran-amser i'r bobl leol. Pa ddadansoddiad y mae eich Llywodraeth wedi'i wneud i sefydlu'r niwed y mae'r pandemig wedi'i wneud i'r sector teithio yng Nghymru? A pha asesiad rydych wedi'i wneud o effaith y pecynnau cymorth sydd ar gael yn y sector hwn? Diolch.

Wel, mae'n hollol wir fod y pandemig wedi cael effaith ddifrifol iawn ar y sector lletygarwch ledled Cymru, a dyna pam rydym yn gweithio mor galed i roi'r gefnogaeth orau bosibl ar waith. Mae busnesau gwely a brecwast yn enwedig yn gallu manteisio ar y cymorth dewisol rydym wedi'i roi ar waith drwy awdurdodau lleol ac rydym wedi gwneud hynny oherwydd ein bod yn cydnabod y bydd yna nifer o fusnesau heb fynediad at y cyllid ardrethi annomestig rydym wedi'i roi ar waith. Felly, rydym yn ceisio bod mor hyblyg ag y gallwn er mwyn cynnig y pecyn cymorth gorau i fusnesau. Ond fel rwy'n dweud, nid ydym yn cymryd unrhyw ran o hyn yn ganiataol. Rydym yn glir iawn fod hwn yn gyfnod anodd iawn i fusnesau ac rydym yn awyddus i wneud yr hyn a allwn i'w cynorthwyo a hefyd i'w cefnogi wedyn i mewn i'r cyfnod adfer ac adnewyddu.

14:45
Y Portffolio Addysg

2. Pa ystyriaeth y mae'r Gweinidog wedi'i rhoi i ddarparu cyllid ychwanegol i'r portffolio addysg? OQ56276

Rydym yn darparu £102 miliwn ychwanegol i'r portffolio addysg y flwyddyn nesaf i gydnabod effaith y pandemig ar blant a phobl ifanc. Mae hyn yn ychwanegol at y cynnydd o £176 miliwn i lywodraeth leol, a fydd yn cefnogi gwasanaethau rheng flaen, gan gynnwys ysgolion.

Pa drafodaethau rydych wedi'u cael gyda'r Gweinidog addysg ynghylch sicrhau bod yna arian ychwanegol ar gael ar gyfer mesurau dal i fyny megis ysgolion haf, fel yr awgrymwyd gan y Gweinidog?

Rwy'n cael trafodaethau rheolaidd gyda fy holl gyd-Weinidogion ynghyd â thrafodaethau penodol gyda'r Gweinidog addysg ynglŷn â sut y gallwn gefnogi'r plant a'r bobl ifanc y mae'r pandemig wedi effeithio'n wael arnynt. Mewn ymateb i'r materion sy'n ein hwynebu o ganlyniad i'r pandemig, rydym wedi lansio'r cynllun recriwtio, adfer a chodi safonau, sy'n cyflymu dysgu i unigolion a grwpiau â chyllid i ysgolion allu recriwtio staff newydd i fynd i'r afael â'r dysgu a gollwyd. Mae hynny'n golygu buddsoddiad ychwanegol o £29 miliwn ar gyfer blwyddyn academaidd 2020-21 ac mae'n darparu'r hyn sy'n cyfateb i 600 o athrawon ychwanegol a 300 o gynorthwywyr addysgu ychwanegol. Mae'n targedu'r cymorth hwnnw ym mlynyddoedd 11, 12 a 13 yn ogystal â dysgwyr difreintiedig a phlant a phobl ifanc o bob oed sy'n agored i niwed. Gwn fod awdurdodau lleol yn dweud eu bod yn falch iawn o'r ffordd y mae'r recriwtio'n digwydd yn hynny o beth. Rwy'n credu bod hynny wedi bod yn arbennig o lwyddiannus o ran ein hymdrechion i gefnogi plant a phobl ifanc. Rydym hefyd yn darparu cyllid ychwanegol o £12 miliwn yn 2021-22 i barhau â'r gwaith pwysig hwnnw i fynd i'r afael â dysgu, sgiliau a chynhyrchiant a gollwyd, er mwyn sicrhau'r manteision hynny i blant a phobl ifanc ledled Cymru.

Cwestiynau Heb Rybudd gan Lefarwyr y Pleidiau

Trown yn awr at gwestiynau'r llefarwyr. Y cyntaf y prynhawn yma yw llefarydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth.

Dwi'n siŵr bod y Gweinidog wedi darllen yr erthygl ddamniol yn BusinessLive ar 2 Chwefror, a oedd yn tynnu sylw at y ffaith bod Llywodraeth Cymru wedi methu â defnyddio ei phwerau benthyg yn llawn yn 2019-20 a 2020-21. All y Gweinidog egluro pam bod Llywodraeth Cymru wedi tanddefnyddio'r pwerau benthyg presennol, yn enwedig o ystyried y problemau rydyn ni'n eu hwynebu oherwydd y pandemig? Pam bod y Llywodraeth wedi penderfynu peidio â defnyddio'r cyfle i gyllido prosiectau cyfalaf a allai fod wedi cael effaith bositif ar yr economi Gymreig?

Nid wyf yn derbyn yr asesiad hwnnw o gwbl. Wrth gwrs, cafodd cyllideb 2020-21 ei heffeithio gan yr addasiadau hwyr iawn a wnaed yn ystod y flwyddyn gan Lywodraeth y DU yn ei hamcangyfrifon atodol, lle cawsom arian ychwanegol yn hwyr iawn ar ddiwedd y flwyddyn, a oedd yn ei gwneud yn anodd iawn inni reoli'r sefyllfa benodol honno. Ledled Cymru, mae ein cynllun buddsoddi yn seilwaith Cymru wedi cyflawni cynlluniau cyfalaf uchelgeisiol iawn. Dros y weinyddiaeth, rydym wedi dyrannu £12.2 biliwn o fuddsoddiad ar gyfer prosiectau cyfalaf ledled Cymru a £27.8 biliwn ers i ni gyhoeddi cynllun buddsoddi yn seilwaith Cymru yn 2012. Byddwch wedi gweld buddsoddiad, er enghraifft, o £1.7 biliwn i gefnogi'r gwaith o gyflawni ein rhaglen gwerth £3.7 biliwn i sicrhau addysg ac ysgolion ar gyfer yr 21ain ganrif. Mae hwnnw'n cael effaith mewn cymunedau ledled Cymru. Buddsoddwyd swm o £2 biliwn yn ystod y tymor hwn ar gyfer tai, gan ddarparu dros 20,000 o dai fforddiadwy, a chwalu ein targed, er ein bod wedi mynd drwy'r argyfwng hwn. Felly, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gwneud buddsoddiadau sylweddol mewn seilwaith drwy gydol tymor y Senedd hon.

14:50

Mae'r Gweinidog yn dweud nad yw'n cytuno â fy asesiad. Nid fy asesiad i ydoedd; dim ond datganiad o lle rydym arni. Nid ni yw'r unig rai sy'n argymell defnyddio'r cyfleusterau sydd gennym. Yn yr erthygl honno a grybwyllais, dyfynnir yr economegydd Gerry Holtham yn dweud y dylai Llywodraeth Cymru allu rheoli ei chyllideb i sicrhau ei bod yn gwneud llawer mwy o ddefnydd o'i phwerau benthyca cyfalaf. Aeth ymlaen i ddweud na ellid defnyddio'r ffaith bod Llywodraeth y DU wedi talu derbyniadau cyfalaf yn hwyr fel esgus a rhybuddiodd y gallai diffyg awydd am fenthyca cyfalaf danseilio achos Llywodraeth Cymru dros gynyddu'r lefelau presennol. Nawr, gŵyr y Gweinidog fod Plaid Cymru a minnau wedi bod yn galw am fwy o bwerau cyllidol yn ystod y pandemig hwn, fel y mae hithau. Mae wedi dweud wrthym sawl gwaith bod trafodaethau'n mynd rhagddynt ar hyn o bryd gyda Llywodraeth y DU ynglŷn â chaniatáu mwy o hyblygrwydd ariannol. Rwyf wedi ei hannog i fynd ar drywydd hynny'n egnïol, ond a yw'r Gweinidog yn cytuno bod Llywodraeth Cymru yn tanseilio ei hachos ei hun drwy fethu defnyddio'r pwerau benthyca sydd ganddi eisoes yn llawn?

Nid oes angen anogaeth Plaid Cymru arnaf i fynd ar y trywydd penodol hwnnw gyda Llywodraeth y DU yn egnïol, oherwydd mae'n rhywbeth rydym wedi bod yn ei wneud ers peth amser. Fodd bynnag, nid ydym eto wedi cael yr eglurhad ynglŷn â'n cais am hyblygrwydd, a fydd yn dod yn llawer cliriach inni wrth inni symud tuag at yr amcangyfrifon atodol, y bydd Llywodraeth y DU yn eu cyhoeddi maes o law. Fodd bynnag, rydym wedi cyhoeddi ein cyllideb ar gyfer 2021-22, ac mae honno'n dangos ein bod yn bwriadu benthyca'r uchafswm o £150 miliwn sydd ar gael inni o fewn ein terfyn blynyddol. Fe welwch gynlluniau uchelgeisiol iawn ar gyfer y flwyddyn nesaf ar draws ein cyllideb. Hyd yn oed lle na allwn wneud popeth y byddem eisiau ei wneud o fewn y pwerau sydd gennym, fe fyddwch wedi gweld ein bod wedi creu'r model buddsoddi cydfuddiannol er mwyn ein helpu i gyflawni'r prosiectau mwy o faint hynny na fyddai'n bosibl o fewn ein setliad cyfalaf presennol ac o fewn y pwerau benthyca sydd gennym ar hyn o bryd. Felly, rydym wedi dod o hyd i ffyrdd arloesol o fynd i'r afael â'r mater sy'n cael ei ddisgrifio.

Gall y Gweinidog wneud cymaint o esgusodion ag y mynno am yr hyn a ddigwyddodd yn 2019-20 a 2020-21, ond y realiti yw bod y Llywodraeth wedi methu bachu ar gyfle i fuddsoddi yn nyfodol Cymru. Dyfynnaf Gerry Holtham eto:

Mae methu benthyca mewn dwy flynedd ariannol yn olynol i'w weld yn anuchelgeisiol. Nid yw dweud nad ydynt yn gwybod beth fydd y dyraniad cyfalaf yn rheswm dilys gan eu bod yn gwybod beth fydd hwnnw o fewn ffin cyfeiliornad o 10-20% a gallent gynllunio ar gyfer yr annisgwyl.

A yw'r Gweinidog yn anghytuno â'i asesiad a'i ddadansoddiad, tybed? Gwyddom fod prosiectau sylweddol sydd angen bod ar y gweill—y metro, ôl-osod tai, mae rhestr hir—a chyda chyfraddau llog ar eu hisaf erioed, dyma'r amser i fuddsoddi. Mewn cyferbyniad, gan edrych i'r Alban, ers Deddf yr Alban 2012, mae Llywodraeth yr Alban wedi benthyca £1.6 biliwn mewn cyfalaf ac mae'n bwriadu codi £300 miliwn pellach mewn dyled ar log isel erbyn diwedd y flwyddyn ariannol gyfredol. A wnaiff y Gweinidog gyfaddef mai'r realiti yw bod amharodrwydd i ddefnyddio pwerau cyllidol, sydd eisoes yn annigonol, yn llawn yn dystiolaeth bellach nad oes gan y Llywodraeth Lafur hon uchelgais dros Gymru?

Nid yw hynny'n wir o gwbl. Wrth gwrs, mae gennym setliad gwahanol iawn i'r Alban, felly nid wyf yn credu bod y cymariaethau hynny o reidrwydd yn ddilys. Os ydych eisiau edrych ar yr uchelgais sydd gan Lywodraeth Lafur Cymru, nid oes ond rhaid i chi edrych cyn belled â rhaglen buddsoddi yn seilwaith Cymru a'r hyn sydd gennym yn yr arfaeth. Mae'n ymestyn ymhell y tu hwnt i'r cyfnod rydym wedi gosod cyllidebau ar ei gyfer, ond serch hynny rydym wedi nodi prosiectau pwysig y byddwn eisiau eu harchwilio wrth symud ymlaen: trydedd groesfan Menai ar yr A55, er enghraifft, cynllun gwerth £130 miliwn i ddechrau yn 2022; coridor yr A55/A494/A458 Sir y Fflint, cynllun gwerth £300 miliwn i ddechrau yn 2022; metro gogledd-ddwyrain Cymru, £504 miliwn, a bydd ein Llywodraeth yng Nghymru yn cyfrannu at hwnnw; £1 filiwn yn rhaglen y Cymoedd Technoleg; cam nesaf rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, £2 biliwn; a metro trafnidiaeth integredig de Cymru, £738 miliwn. Mae'r rhain i gyd yn fuddsoddiadau difrifol mewn cymunedau, a fydd yn sicr o effeithio ar greu swyddi a darparu ysgogiad economaidd. Felly, nid yw'n wir dweud nad ydym yn uchelgeisiol yn y maes hwn; mewn gwirionedd, mae gennym gynllun buddsoddi yn seilwaith Cymru sy'n dweud y gwrthwyneb.

Mae Llywodraeth yr Alban wedi cyhoeddi eu bod yn darparu grantiau ar gyfer hostelau a thai bynciau i'r Alban gyda chronfa gymorth gwerth £2.3 miliwn ar gyfer hostelau. Mae nifer o weithredwyr tai bynciau gwledig a busnesau awyr agored amgen yn y gogledd wedi ysgrifennu ataf yn galw am gronfa gymorth i hostelau a thai bynciau sy'n cyfateb i hyn yng Nghymru. Fel y dywedasant, 'Rydym yn darparu gwasanaeth i'n cymuned leol, gan ddod ag ymwelwyr i mewn drwy gydol y flwyddyn sy'n defnyddio tafarndai a siopau lleol, ond mae rheolau COVID a llai o gymysgu cymdeithasol yn effeithio'n drychinebus arnom, oherwydd rydym yn darparu llety a rennir i bobl o wahanol aelwydydd.' Sut ydych chi'n ymateb felly i adroddiad Independent Hostels UK, 'The Case for Extra Financial Support', sy'n nodi:

Heb gymorth ariannol ychwanegol y gaeaf hwn, rhagwelir na fydd 34% o hostelau'n goroesi erbyn y tymor twristiaeth y flwyddyn nesaf'

ac

Un cymorth delfrydol fyddai 'Grant Cymorth' wedi'i gyfeirio'n benodol at hostelau a llety grŵp yn y sector twristiaeth?

14:55

I ddechrau, byddwn yn annog y busnesau hynny i archwilio a ydynt wedi gwneud y gorau o'r holl gyfleoedd sydd ar gael iddynt gan Lywodraeth Cymru. Er enghraifft, os ydynt yn fusnesau sy'n talu ardrethi annomestig, a ydynt wedi cael y grantiau sy'n benodol i fusnesau yn y sector ardrethi annomestig? A hefyd wrth gwrs, mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno ein cronfa gwerth £180 miliwn ar gyfer sectorau penodol. Agorwyd honno ar 13 Ionawr. Hyd yn hyn, derbyniwyd dros 7,600 o geisiadau ac mae 4,401 o gynigion gwerth £33 miliwn wedi'u gwneud. Gallai'r busnesau hynny edrych i weld a ydynt yn gymwys ai peidio. Mae wedi'i dargedu at fusnesau yn y sector lletygarwch, twristiaeth a hamdden. Byddwn yn fwy na pharod i roi manylion pellach i Mark Isherwood a gallai eu rhannu â'r busnesau hynny iddynt weld a allent gael cymorth o'r gronfa honno.

Byddwn yn hapus i roi copi o'r adroddiad hwnnw i chi os nad oes gennych un, oherwydd mae'n dangos eu bod yn ymwybodol o'r ffrydiau ariannu presennol ac wedi manteisio arnynt lle maent wedi gallu gwneud hynny.

Wrth ymateb i ymgynghoriad y Pwyllgor Cyllid ar gynigion cyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru, dywedodd Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru:

'Mae'n rhaid i'r sector gwirfoddol gael cefnogaeth ac adnoddau er mwyn iddo gyflawni ei swyddogaeth ganolog yn y broses o adfer ar ôl y pandemig'

a

'Rhaid i gyd-gynhyrchu chwarae rhan allweddol yn y gwaith o gynllunio a darparu gwasanaethau ataliol.'

Aeth eu hymateb i gynigion y gyllideb ddrafft ymhellach, gan ddweud: 

'Mae'r sector gwirfoddol yn parhau i fod angen mwy o adnoddau i ymateb i'r galw cynyddol ar ei wasanaethau'

a

'Mae gan y sector lawer o grwpiau a sefydliadau sydd wedi datblygu i ddatrys problemau penodol neu eu hatal rhag gwaethygu.'

Maent hefyd yn atal pwysau ariannol ychwanegol enfawr ar wasanaethau iechyd a gofal. Sut y byddwch yn ymateb yn ariannol felly i'w pryder fod elusennau yng Nghymru wedi colli tua 24 y cant o'u hincwm eleni, neu £1.2 biliwn i elusennau sydd wedi'u lleoli yng Nghymru, er bod y gyllideb ddrafft yn datgan y bydd £700,000 ychwanegol yn cael ei ddarparu ar ben y £3 miliwn i gefnogi'r sector yn ei ymateb i COVID-19 a chronfa adfer COVID-19 trydydd sector Llywodraeth Cymru, sy'n werth £24 miliwn? Mewn geiriau eraill, heb y buddsoddiad ychwanegol sydd ei angen, bydd yn costio llawer mwy o arian i'r Trysorlys yng Nghymru nag y byddai ei angen arnynt fel arall i atal y galw hwnnw rhag cael ei greu.